
ในบทความนี้10 หัวข้อ
ถ้าหวังให้เด็กที่สุขภาพดีอยู่แล้วสูงขึ้น วิตามินเพิ่มความสูงเด็กเป็นเรื่องที่เล่าเกินจริงครับ งานรวมผลล่าสุดไม่พบว่าแคลเซียมหรือวิตามินดีทำให้เด็กสุขภาพดีสูงเร็วขึ้น ส่วนที่จริงคือเด็กที่ขาดสารอาหารอยู่ก่อน เช่น ขาดซิงค์ หรือโลหิตจาง (เลือดจางเพราะขาดธาตุเหล็ก) อาจโตดีขึ้นเมื่อได้สารที่ขาด และความสูงราว 80% มาจากพันธุกรรม
เรื่องแคลเซียมเด็กควรได้วันละเท่าไหร่และได้จากอาหารอะไร อยู่ใน แคลเซียมเด็กจำเป็นไหม เด็กควรได้วันละเท่าไหร่ ส่วนบทความนี้เจาะเฉพาะคำถามว่ากินแล้วสูงจริงไหม
TL;DRสรุปสั้นๆ อ่าน 30 วิ
ยังไม่มีวิตามินหรืออาหารเสริมตัวไหนที่มีหลักฐานว่าทำให้เด็กสุขภาพดีสูงขึ้น งานที่รวมเด็กราว 2,100 คนพบว่าแคลเซียมและวิตามินดีไม่ได้เร่งความสูง
- ผลเล็ก ๆ ที่เห็นในงานวิจัยมาจากเด็กที่ขาดสารอยู่ก่อน เช่น ซิงค์ในประเทศที่เด็กเสี่ยงขาดซิงค์ หรือธาตุเหล็กในเด็กที่โลหิตจาง
- สิ่งที่ทำได้ที่บ้านคือให้ลูกกินอิ่มครบหมู่และนอนพอ ถ้าลูกตัวเล็กกว่าเพื่อนมากหรือโตช้าลง ให้แพทย์ดูกราฟการเจริญเติบโตก่อนซื้ออะไร
1. วิตามินเด็กกินแล้วสูงจริงไหม
สรุปคือไม่จริงสำหรับเด็กที่สุขภาพดีและกินได้ปกติ และจริงแค่บางส่วนสำหรับเด็กที่ขาดสารอาหาร ตัวที่มักถูกพูดถึงเรื่องความสูงคือแคลเซียมกับวิตามินดี ซึ่งมีงานรวมผลในเด็กสุขภาพดีโดยตรง
🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟡 มีงานวิจัยบ้าง แต่ยังไม่มาก
งานรวมผลปี 2026 (Lv et al.) รวม 16 งานทดลอง เด็กและวัยรุ่นสุขภาพดีราว 2,100 คน เทียบแคลเซียม วิตามินดี และแบบรวมกัน พบว่าส่วนสูงที่เพิ่มต่อเดือนต่างจากกลุ่มเปรียบเทียบราว 0.04 ซม. ซึ่งไม่ชัดเจนทางสถิติ ผู้วิจัยสรุปว่าควรเสริมเมื่อได้รับไม่พอหรือมีเหตุทางการแพทย์ ไม่ใช่เพื่อเร่งการเติบโต
ลองนึกภาพลูกที่ดื่มนม กินข้าวได้ และวิ่งเล่นทุกเย็น เด็กแบบนี้ได้สารที่ใช้โตอยู่แล้ว เติมเม็ดเพิ่มก็เหมือนเติมน้ำใส่แก้วที่เต็มแล้ว ส่วนเด็กที่ขาดอยู่ก่อนอาจโตดีขึ้นเมื่อได้สารที่ขาด (หัวข้อ 5) แต่ต้องให้แพทย์ประเมินว่าขาดจริงไหม
2. ลูกจะสูงแค่ไหน ส่วนใหญ่มาจากพันธุกรรม
MedlinePlus ของสถาบันสุขภาพแห่งชาติสหรัฐฯ (NIH) ระบุว่าความสูงราว 80% มาจากพันธุกรรมที่ได้จากพ่อแม่ ที่เหลือมาจากสิ่งแวดล้อม เช่น อาหาร พี่น้องพ่อแม่เดียวกันจึงสูงไม่เท่ากันได้ และเด็กที่ได้อาหารดี สุขภาพดี และได้เคลื่อนไหว มีแนวโน้มโตเป็นผู้ใหญ่ที่สูงกว่าเด็กที่ขาดอาหารหรือติดเชื้อบ่อย
องค์การอนามัยโลก (WHO) เรียกภาวะที่เด็กเตี้ยกว่าเกณฑ์ตามอายุว่าภาวะเตี้ย (stunting) ซึ่งเกิดจากการขาดอาหารเรื้อรัง การเจ็บป่วยบ่อย และการให้อาหารเด็กเล็กที่ไม่เหมาะสม นี่คือส่วนที่อาหารมีผลจริง งานวิจัยจึงเห็นผลเฉพาะในเด็กที่ขาดสาร
3. วิตามินเด็กสูงที่พูดถึงกันมีอะไรบ้าง
ผลค้นหาคำนี้ที่เราเปิดดูส่วนใหญ่พูดถึงแคลเซียม วิตามินดี ซิงค์ และกรดอะมิโน ตารางนี้สรุปว่าแต่ละตัวมีงานวิจัยเรื่องความสูงแค่ไหน และทำในเด็กกลุ่มไหน
ปัดซ้ายขวาเพื่อดูครบ →
| สาร | งานวิจัยเรื่องความสูงที่เราเจอ | เด็กในงานวิจัย | ระดับหลักฐาน |
|---|---|---|---|
| แคลเซียม | ไม่ได้เร่งความสูง | เด็กและวัยรุ่นสุขภาพดี | 🟡 |
| วิตามินดี | ไม่ต่างหรือต่างน้อยมาก | เด็กอายุไม่ถึง 5 ปี และเด็กวัยเรียนสุขภาพดี | 🟡 |
| ซิงค์ | สูงขึ้นเล็กน้อย | เด็ก 6 เดือนถึง 12 ปี เกือบทั้งหมดในประเทศรายได้น้อยถึงปานกลาง | 🟢 |
| ธาตุเหล็ก | โตดีขึ้นกว่ายาหลอก | เด็กประถมที่มีภาวะโลหิตจาง | ⚪ |
| ไลซีน | น้ำหนักและส่วนสูงขึ้นมากกว่า | เด็กในครอบครัวที่ได้โปรตีนส่วนใหญ่จากแป้งสาลี | ⚪ |
| นมและผลิตภัณฑ์นม | สูงกว่าราว 0.21 ซม. | เด็ก 3-18 ปี | 🟡 |
ที่มา: Lv 2026 · Huey 2020 · Imdad 2023 · Lawless 1994 · Zhao 2004 · Hidayat 2023 · การค้น PubMed 14 พ.ย. 2569
สังเกตคอลัมน์เด็กในงานวิจัยนะครับ ตัวที่เห็นผลทำในเด็กที่เสี่ยงขาดหรือขาดอยู่ก่อนทั้งหมด งานไลซีนในจีน (Zhao et al., 2004) ก็เป็นแป้งสาลีเติมไลซีนในครอบครัวที่ได้โปรตีนจากข้าวสาลีราว 58-67% ไม่ใช่วิตามินเม็ดสำหรับเด็กที่กินไข่ นม และเนื้อสัตว์อยู่แล้ว
4. แคลเซียมช่วยให้เด็กสูงขึ้นไหม
ไม่ช่วยเรื่องความสูงในเด็กสุขภาพดี แคลเซียมจำเป็นต่อกระดูกจริง แต่ความจำเป็นกับการเร่งความสูงเป็นคนละเรื่อง งานรวมผลปี 2026 ในหัวข้อ 1 พบผลเล็ก ๆ แค่ความหนาแน่นกระดูกบางตำแหน่ง ซึ่งผู้วิจัยบอกว่ายังไม่รู้ว่ามีความหมายต่อสุขภาพแค่ไหน และไม่พบว่าส่วนสูงเพิ่มเร็วขึ้น
เป้าของกรมอนามัยใน Thai DRI 2563 (หนังสือตัวเลขสารอาหารที่คนไทยควรได้ต่อวัน) คือ เด็ก 1-3 ปีวันละ 500 มก. 4-8 ปี 800 มก. และ 9-18 ปี 1,000 มก. กรมอนามัยเน้นให้ได้จากอาหารเป็นหลัก ถ้ายังไม่พอจึงค่อยเสริม
ฝั่งนมก็คล้ายกัน งานรวมผลปี 2023 (Hidayat et al.) ในเด็ก 3-18 ปีพบว่ากลุ่มที่ได้ผลิตภัณฑ์นมเพิ่มสูงกว่าราว 0.21 ซม. หรือราว 2 มิลลิเมตร และผู้เขียนงานสองคนทำงานให้บริษัทผลิตภัณฑ์นม จึงควรอ่านอย่างระวัง
5. วิตามินดีและซิงค์ช่วยเรื่องความสูงได้แค่ไหน
วิตามินดีแทบไม่เปลี่ยนความสูง ส่วนซิงค์ช่วยได้เล็กน้อยในพื้นที่ที่เด็กเสี่ยงขาดซิงค์สูง ทั้งสองตัวจึงไม่ใช่ทางลัดให้ลูกสูง
🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟡 มีงานวิจัยบ้าง แต่ยังไม่มาก
งานทบทวนของ Cochrane (Huey et al., 2020) รวม 75 งานทดลองในเด็กอายุไม่ถึง 5 ปี ส่วนที่เทียบความยาวหรือความสูงกับยาหลอกโดยตรงมี 3 งาน 240 คน พบว่าวิตามินดีอาจไม่ทำให้ส่วนสูงต่างกันเลย หรือต่างกันน้อยมาก และน่าจะไม่ช่วยลดภาวะเตี้ย ผู้วิจัยบอกว่างานส่วนใหญ่กลุ่มเล็กและเสี่ยงต่อความลำเอียง
🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟢 หลักฐานค่อนข้างชัด
งานทบทวนของ Cochrane (Imdad et al., 2023) รวม 96 งานทดลองในเด็ก 6 เดือนถึง 12 ปี 87 งานทำในประเทศรายได้น้อยถึงปานกลาง พบว่าซิงค์น่าจะทำให้เด็กสูงขึ้นเล็กน้อย แต่กลุ่มที่ได้ซิงค์อาเจียนอย่างน้อยหนึ่งครั้งมากกว่าราว 29% ผู้วิจัยสรุปว่าประโยชน์น่าจะคุ้มในพื้นที่ที่เด็กเสี่ยงขาดซิงค์สูง
ธาตุเหล็กก็คล้ายกัน งานในเด็กประถมที่เคนยา 87 คนที่โลหิตจาง (Lawless et al., 1994) พบว่ากลุ่มที่ได้ธาตุเหล็ก 14 สัปดาห์โตดีกว่ากลุ่มยาหลอก ผลนี้ใช้กับเด็กที่เลือดปกติไม่ได้
ใครควรเสริมวิตามินดี และแดดแค่ไหนถึงพอ เราเขียนไว้ใน วิตามินดีเด็ก
6. เด็กกินอะไรให้สูง เริ่มจากจานข้าวทุกวัน
ไม่มีอาหารวิเศษตัวเดียว กรมอนามัยระบุใน Thai DRI 2563 ว่าสารอาหารที่มีผลต่อการเติบโตด้านส่วนสูง ได้แก่ โปรตีน แคลเซียม ฟอสฟอรัส สังกะสี (ซิงค์) ไอโอดีน และวิตามินดี และร่างกายต้องได้พลังงานจากอาหารพอด้วย เพราะน้ำหนักตัวที่เหมาะสมเป็นปัจจัยสำคัญในการสะสมมวลกระดูก
สำหรับแคลเซียม กรมอนามัยบอกว่านมเป็นแหล่งที่ดีมากเพราะดูดซึมได้ดี เด็กที่ไม่ดื่มนมยังมีปลาตัวเล็กที่กินทั้งตัว กุ้งแห้ง เต้าหู้ คะน้า และกวางตุ้ง
ลองนึกกล่องข้าวไปโรงเรียนที่มีข้าว ไข่เจียว ปลาตัวเล็กทอด คะน้าผัด กับนมหนึ่งกล่องตอนพักเช้า แค่นี้ก็ได้หลายตัวในรายการแล้ว ส่วนไอโอดีน คนไทยได้จากเกลือเสริมไอโอดีนเป็นหลัก

7. ทำไมการนอนถึงสำคัญต่อการเติบโต
ร่างกายหลั่งฮอร์โมนการเจริญเติบโต (growth hormone) เป็นช่วง ๆ และช่วงที่ชัดที่สุดมาหลังเริ่มหลับไม่นาน งานทบทวนของ Van Cauter และ Plat (1996) บอกว่าความสัมพันธ์นี้พบตั้งแต่วัยเด็กเล็กจนถึงผู้ใหญ่ และในผู้ชายราว 70% ของการหลั่งช่วงกลางคืนตรงกับช่วงหลับลึก แต่เรายังไม่เจองานที่บอกว่านอนเพิ่มแล้วเด็กจะสูงขึ้น การนอนให้พอตามวัยจึงเป็นเรื่องที่ควรทำอยู่แล้ว ยังนับเป็นสูตรเร่งความสูงไม่ได้
ชั่วโมงนอนที่แนะนำ ตามที่ CDC หน่วยงานสาธารณสุขของสหรัฐฯ สรุปจากสมาคมเวชศาสตร์การนอนหลับอเมริกัน มีดังนี้
- เด็ก 1-2 ปี วันละ 11-14 ชั่วโมง รวมงีบกลางวัน
- เด็ก 3-5 ปี วันละ 10-13 ชั่วโมง รวมงีบกลางวัน
- เด็ก 6-12 ปี วันละ 9-12 ชั่วโมง
- วัยรุ่น 13-17 ปี วันละ 8-10 ชั่วโมง
ลูกประถมที่ตื่นตีห้าครึ่งไปขึ้นรถโรงเรียนแต่นอนสามทุ่ม ได้แค่ 8 ชั่วโมงครึ่ง ลองขยับเวลาปิดจอให้เร็วขึ้นทีละนิด

8. ลูก 10 ขวบแล้ว กินวิตามินเพิ่มความสูงยังได้ผลไหม
อายุ 10 ขวบไม่ได้ทำให้วิตามินได้ผลมากขึ้น งานรวมผลปี 2026 ที่รวมทั้งเด็กและวัยรุ่นไม่พบว่าแคลเซียมหรือวิตามินดีเร่งความสูง ส่วนผลแยกตามช่วงอายุ ผู้วิจัยบอกว่ายังเป็นแค่การสำรวจเบื้องต้น
วัยนี้ดูสำคัญเพราะใกล้ช่วงพุ่งสูง งานทบทวนของ Shim (2015) อธิบายว่าเด็กโตเร็วขึ้นช่วงต้นถึงกลางวัยรุ่น แล้วแผ่นการเจริญเติบโตที่ปลายกระดูกจะปิดในช่วงปลายวัยรุ่น เมื่อปิดแล้วความเร็วในการโตจะลดลงจนอาจเป็นศูนย์
เด็ก 10 ขวบอยู่กลุ่ม 9-18 ปีในตาราง Thai DRI 2563 ควรได้แคลเซียมวันละ 1,000 มก. จากอาหารเป็นหลัก ถ้าลูกโตช้าลงชัดเจนเมื่อเทียบกับปีก่อน ให้แพทย์ดู เพราะช่วงที่ยังโตได้มีจำกัด

9. ลูกตัวเล็กกว่าเพื่อน เมื่อไหร่ควรพาไปหาหมอ
เด็กที่ตัวเล็กกว่าเพื่อนส่วนใหญ่โตปกติ บทความทบทวนในวารสารแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัวสหรัฐฯ (Barstow และ Rerucha, 2015 · Caro et al., 2025) ระบุว่าสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือเตี้ยตามพ่อแม่ และเข้าวัยรุ่นช้ากว่าเพื่อนแล้วตามทันทีหลัง สาเหตุจากโรค เช่น ขาดสารอาหาร โรคเรื้อรัง หรือขาดฮอร์โมนการเจริญเติบโต พบน้อยกว่า แพทย์จะดูความสูงหลายครั้งบนกราฟการเจริญเติบโต ดูความเร็วในการโต และเทียบกับความสูงของพ่อแม่
⚠️ ข้อควรระวัง
- ควรพาไปหาหมอเมื่อ: ลูกเตี้ยกว่าเด็กวัยเดียวกันราว 97 ใน 100 คน โตช้าลงชัดเจน น้ำหนักไม่ขึ้น ป่วยบ่อย หรือคุณกังวลเรื่องการเติบโตของลูก
- เด็กต่ำกว่า 1 ขวบ: อย่าเริ่มวิตามินหรืออาหารเสริมเอง ปรึกษาแพทย์ก่อน
- ขนาด: ให้ตามฉลาก หรือตามที่แพทย์/เภสัชกรแนะนำ และรวมตัวเลขจากทุกผลิตภัณฑ์ที่ลูกกิน
- แคลเซียมกับวิตามินดี: แคลเซียมเม็ดทำให้บางคนท้องผูก และแคลเซียมในเลือดสูงจากการกินแคลเซียมมักเกิดในคนที่ได้วิตามินดีร่วมด้วย
- ซิงค์: เด็กที่ได้ซิงค์อาเจียนมากกว่ากลุ่มที่ไม่ได้ ไม่ควรให้เกินฉลาก
- ธาตุเหล็ก: กินยาเม็ดธาตุเหล็กถึง 20-60 มก. ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ทำให้อาเจียนและท้องเสียรุนแรงได้ เก็บให้พ้นมือเด็ก โดยเฉพาะแบบกัมมี่ที่หน้าตาเหมือนขนม
- อ่านฉลาก: อ่านฉลากว่ามีส่วนผสมที่เป็นยาไหม ถ้าไม่แน่ใจถามเภสัชกร
- อาหารเสริมไม่ได้ใช้แทนการดูแลโดยแพทย์ เมื่อลูกโตช้า น้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ หรือมีภาวะโลหิตจาง
10. คำถามที่พบบ่อย
ยังไม่มีตัวไหนที่มีหลักฐานว่าทำให้เด็กสุขภาพดีสูงขึ้น งานในเด็กราว 2,100 คนไม่พบว่าแคลเซียมหรือวิตามินดีเร่งความสูง ผลเล็ก ๆ ที่เจอมาจากเด็กที่ขาดซิงค์หรือธาตุเหล็กอยู่ก่อน ถ้าห่วงว่าลูกตัวเล็ก ให้แพทย์ดูกราฟการเจริญเติบโตก่อนซื้อ
งานรวมผลปี 2023 พบว่าเด็กที่ได้ผลิตภัณฑ์นมเพิ่มสูงกว่าราว 0.21 ซม. ซึ่งน้อยมาก และผู้เขียนบางคนทำงานให้บริษัทนม นมยังเป็นแหล่งแคลเซียมที่ดีของกระดูก แต่ถ้าดื่มจนไม่หิวข้าว ลูกจะได้อาหารอื่นน้อยลง
มีได้ ขึ้นกับว่าข้างในมีอะไร แคลเซียมเม็ดทำให้บางคนท้องผูก ซิงค์ทำให้บางคนอาเจียน และธาตุเหล็กเป็นพิษได้ถ้าเด็กกินเกิน ให้ตามฉลาก หรือตามที่แพทย์/เภสัชกรแนะนำ และเก็บให้พ้นมือเด็ก
ไม่ควรให้เอง ทารกได้สารอาหารจากนมแม่หรือนมผสมและอาหารตามวัย ปริมาณที่เหมาะกับทารกต่างจากเด็กโตมาก ถ้าห่วงเรื่องความยาวหรือน้ำหนักของลูก พาไปคุยกับกุมารแพทย์ตอนนัดตรวจพัฒนาการได้เลย
สรุป
วิตามินเพิ่มความสูงเด็กยังไม่มีหลักฐานว่าได้ผลในเด็กที่สุขภาพดี ซิงค์และธาตุเหล็กช่วยได้บ้างเฉพาะเด็กที่ขาดอยู่ก่อน ความสูงราว 80% มาจากพันธุกรรม ส่วนที่เหลือดูแลด้วยอาหารครบหมู่และการนอนตามวัย ถ้าลูกโตช้าลงหรือตัวเล็กกว่าเพื่อนมาก ให้แพทย์ดูกราฟการเจริญเติบโต ภาพรวมว่าเด็กแต่ละวัยควรได้วิตามินอะไรบ้าง อยู่ใน วิตามินเด็กจำเป็นไหม เด็กแต่ละวัยควรได้อะไร และตัวไหนมีงานวิจัย และถ้าเห็นโพสต์ที่โฆษณาว่ากินแล้วลูกตัวสูง เช็กก่อนแชร์ในกลุ่มไลน์ครอบครัวนะครับ
📚 แหล่งอ้างอิง
14 แหล่ง
- PubMed: Lv G, et al. Comparative effects of calcium, vitamin D, and combined supplementation on growth and bone mineral density in healthy children and adolescents: a systematic review and network meta-analysis. Front Nutr. 2026
- Cochrane (PubMed): Huey SL, et al. Effects of oral vitamin D supplementation on linear growth and other health outcomes among children under five years of age. Cochrane Database Syst Rev. 2020
- Cochrane (PubMed): Imdad A, et al. Zinc supplementation for preventing mortality, morbidity, and growth failure in children aged 6 months to 12 years. Cochrane Database Syst Rev. 2023
- PubMed: Hidayat K, et al. The Effects of Dairy Product Supplementation on Bone Health Indices in Children Aged 3 to 18 Years: A Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Adv Nutr. 2023
- PubMed: Lawless JW, et al. Iron supplementation improves appetite and growth in anemic Kenyan primary school children. J Nutr. 1994
- PubMed: Zhao W, et al. Lysine-fortified wheat flour improves the nutritional and immunological status of wheat-eating families in northern China. Food Nutr Bull. 2004
- PubMed: Van Cauter E, Plat L. Physiology of growth hormone secretion during sleep. J Pediatr. 1996
- PubMed Central: Shim KS. Pubertal growth and epiphyseal fusion. Ann Pediatr Endocrinol Metab. 2015
- PubMed: Barstow C, Rerucha C. Evaluation of Short and Tall Stature in Children. Am Fam Physician. 2015
- PubMed: Caro R, et al. Evaluation of Short and Tall Stature in Children. Am Fam Physician. 2025
- MedlinePlus Genetics (NIH): Is height determined by genetics?
- WHO: Malnutrition fact sheet
- CDC: About Sleep
- กรมอนามัย: ปริมาณสารอาหารอ้างอิงที่ควรได้รับประจำวันสำหรับคนไทย พ.ศ. 2563 (ส่วนสูง หน้า 27 · แคลเซียม หน้า 261 และ 273 · ธาตุเหล็ก หน้า 304 · ไอโอดีน หน้า 316)
ข้อมูลเพื่อความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ บทความนี้สรุปจากงานวิจัยและแหล่งข้อมูลที่อ้างอิงด้านบน ไม่ได้ใช้แทนการวินิจฉัยหรือรักษาโดยแพทย์ ก่อนให้ลูกกินอาหารเสริมใด ๆ โดยเฉพาะเด็กต่ำกว่า 1 ขวบ เด็กที่มีโรคประจำตัว หรือกินยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
เขียนโดย เวล · ทีม mywellthy · อัปเดตล่าสุด 14 พ.ย. 2569




