
ในบทความนี้8 หัวข้อ
วิตามินรวมเด็กไม่จำเป็นสำหรับเด็กส่วนใหญ่ที่กินอาหารได้หลายหมู่และโตตามเกณฑ์ จะมีประโยชน์กับเด็กที่กินได้น้อยชนิดมาก หรือหมอเห็นว่าขาดบางตัว ถ้าจะใช้ ให้เลือกสูตรที่ตรงกับอายุลูก ดูปริมาณเทียบตาราง Thai DRI 2563 ไม่ให้กินซ้อนหลายขวด และเก็บให้พ้นมือเด็ก
ภาพรวมว่าเด็กแต่ละวัยต้องได้อะไร อยู่ที่ วิตามินเด็กจำเป็นไหม เด็กแต่ละวัยควรได้อะไร และตัวไหนมีงานวิจัย ส่วนด้านล่างคุยเฉพาะวิตามินรวม คือสูตรที่รวมวิตามินและแร่ธาตุหลายตัวไว้ในเม็ด กัมมี่ ยาน้ำ หรือซองผงเดียว
TL;DRสรุปสั้นๆ อ่าน 30 วิ
เด็กที่กินอาหารครบหมู่และโตตามเกณฑ์ ส่วนใหญ่ไม่ต้องกินวิตามินรวม งานวิจัยพบผลชัดเรื่องลดภาวะโลหิตจางในพื้นที่ที่เด็กขาดธาตุเหล็กกันมาก ส่วนเรื่องความจำและภาษาพบผลเล็กมาก (🟡) ถ้าหมอเห็นว่าควรใช้ ให้เลือกสูตรตามอายุ ดูวิตามินเอ ธาตุเหล็ก และสังกะสีไม่ให้เกินปริมาณสูงสุดของวัยนั้น และไม่กินคู่กับขวดอื่นที่มีสารซ้ำกัน
1. วิตามินรวมเด็กจำเป็นไหม ลูกแบบไหนถึงควรใช้
สำหรับเด็กส่วนใหญ่ไม่จำเป็น สมาคมกุมารแพทย์อเมริกัน (AAP) ระบุว่าเด็กสุขภาพดีที่กินอาหารสมดุล ไม่ต้องเสริมวิตามินเกินปริมาณที่แนะนำต่อวัน และให้คุยกับกุมารแพทย์ก่อนเริ่ม
เด็กอนุบาลที่เช้ากินไข่ดาวกับข้าว ดื่มนม กลางวันกินข้าวกับแกงจืด บ่ายมีส้ม เย็นกินปลาทอด ถึงจะเขี่ยผักทิ้งครึ่งจาน ก็ได้สารอาหารหลายตัวแล้ว
🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟡 งานวิจัยยังมีไม่มาก
งานสำรวจการกินของเด็กอเมริกันอายุ 2–18 ปี 7,250 คน (Bailey และคณะ, 2012) พบว่าเด็ก 2–8 ปีได้สารอาหารพอจากอาหารอยู่แล้ว ไม่ว่าจะกินอาหารเสริมหรือไม่ ส่วนเด็กที่โตกว่า 8 ปี อาหารเสริมช่วยเติมบางตัวที่ได้ไม่พอ เช่น แมกนีเซียม วิตามินเอ ซี และอี แต่ก็ทำให้มีโอกาสได้ธาตุเหล็ก สังกะสี กรดโฟลิก วิตามินเอ และวิตามินซีเกินปริมาณสูงสุดที่ควรได้มากขึ้น
ป้ายเหลืองเพราะเป็นงานสำรวจการกินของเด็กอเมริกัน ไม่ใช่งานทดลอง งานเดียวกันยังพบว่าแม้กินอาหารเสริมแล้ว เด็กมากกว่าหนึ่งในสามก็ยังได้แคลเซียมและวิตามินดีไม่ถึงเกณฑ์ วิตามินรวมจึงไม่ได้ปิดทุกช่องว่างให้
ฝั่งอังกฤษ NHS แนะนำให้เด็ก 6 เดือนถึง 5 ปีได้วิตามินเสริมทุกวัน แต่แนะนำเฉพาะสูตรที่มีวิตามินเอ ซี และดี ไม่ใช่สูตรรวมหลายสิบตัว
ถ้าลูกกินได้แค่ไม่กี่อย่างจนบางหมู่หายไปทั้งหมู่ หรือน้ำหนักและส่วนสูงไม่ขึ้นตามกราฟ ให้หมอดูว่าขาดตัวไหนจริง บางครั้งคำตอบคือสารตัวเดียว ไม่ใช่สูตรรวม

2. วิตามินรวมเด็กช่วยอะไร งานวิจัยว่ายังไง
วิตามินรวมช่วยเติมสารอาหารที่ได้จากอาหารไม่พอ ผลที่ชัดจึงอยู่ในเด็กที่ขาดอยู่ก่อน โดยเฉพาะภาวะโลหิตจาง (เลือดมีฮีโมโกลบินต่ำ ขนออกซิเจนได้น้อยลง)
🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟢 หลักฐานค่อนข้างชัด
Cochrane รวม 29 งานทดลองในเด็กอายุ 6–23 เดือนกว่า 33,000 คน ในประเทศรายได้ต่ำและปานกลางที่ภาวะโลหิตจางพบบ่อย (Suchdev และคณะ, 2020) พบว่าผงวิตามินและแร่ธาตุแบบซองที่โรยผสมอาหารเด็ก ลดความเสี่ยงโลหิตจางได้ราว 18% และลดภาวะขาดธาตุเหล็กได้ราวครึ่งหนึ่ง แต่ไม่พบผลต่อน้ำหนักตามวัย
🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟢 หลักฐานค่อนข้างชัด
Cochrane อีกชิ้นในเด็ก 2–12 ปี รวม 13 งานทดลอง 5,810 คน (De-Regil และคณะ, 2017) พบว่าผงโรยอาหารที่มีธาตุเหล็กลดภาวะโลหิตจางได้ราวหนึ่งในสาม และลดภาวะขาดธาตุเหล็กได้ราวสองในสาม ส่วนผลต่อพัฒนาการและผลข้างเคียงยังมีข้อมูลน้อย
สองงานนี้ทำในพื้นที่ที่เด็กโลหิตจางกันมาก และตัวหลักคือธาตุเหล็ก จึงไม่ได้บอกว่าเด็กที่กินดีอยู่แล้วจะได้อะไรเพิ่ม เด็กไทยมีมาตรการเสริมธาตุเหล็กของกรมอนามัยอยู่แล้วตามที่เล่าในบทความหลัก
🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟡 งานวิจัยยังมีไม่มาก
งานรวมผลจาก 35 งานทดลอง เด็ก 19,343 คน (Asgari Avini และคณะ, 2026) พบว่าวิตามินและแร่ธาตุรวมอาจทำให้คะแนนด้านภาษาและความจำดีขึ้นเล็กน้อย และไม่พบผลในด้านความคิดอื่น ผลด้านความจำแต่ละงานออกมาต่างกันมาก จึงยังสรุปได้ไม่มั่นใจนัก ผู้วิจัยสรุปว่าข้อมูลยังไม่พอจะแนะนำให้เด็กกินประจำเพื่อหวังผลเรื่องความคิด
ถ้าหวังให้ลูกท่องสูตรคูณไวขึ้นเพราะวิตามินรวม งานวิจัยยังไม่หนุน ส่วนเรื่องตัวสูง กินข้าวเก่ง หรือป่วยน้อยลงในเด็กสุขภาพดี เราไม่พบงานที่บอกว่าได้ผล โฆษณาไหนสัญญาเรื่องพวกนี้ ให้ถือว่ายังไม่มีหลักฐานรองรับ
3. วิตามินรวมเด็ก ต่างจากวิตามินผู้ใหญ่ยังไง
ต่างกันที่ปริมาณ ชนิดสารคล้ายกัน แต่เด็กต้องการน้อยกว่า และรับได้สูงสุดน้อยกว่ามาก ดูตัวเลขจาก Thai DRI 2563 ของกรมอนามัย
ปัดซ้ายขวาเพื่อดูครบ →
| สาร (ต่อวัน) | เด็ก 1–3 ปีควรได้ | ผู้ชาย 19–30 ปีควรได้ | ผู้หญิง 19–30 ปีควรได้ | เด็ก 1–3 ปีไม่ควรเกิน | ผู้ใหญ่ไม่ควรเกิน |
|---|---|---|---|---|---|
| วิตามินเอ (มคก.) | 300 | 700 | 600 | 800 | 3,000 |
| ธาตุเหล็ก (มก.) | 5.0 | 11.5 | 20.0 | ไทยไม่ได้กำหนด | ไทยไม่ได้กำหนด |
| สังกะสี (มก.) | 4.4 | 11.6 | 9.7 | 7 | 40 |
ที่มา: Thai DRI 2563 หน้า 140, 304, 329, 440 และ 441 · มคก. = ไมโครกรัม (หนึ่งในพันของมิลลิกรัม)
สังกะสีเห็นชัดที่สุด ปริมาณที่ผู้ชายวัยทำงานควรได้ต่อวัน (11.6 มก.) มากกว่าปริมาณสูงสุดที่เด็ก 1–3 ปีไม่ควรเกิน (7 มก.) ไปแล้ว ส่วนธาตุเหล็ก ผู้หญิงวัย 19–30 ปีต้องการวันละ 20 มก. หรือ 4 เท่าของเด็ก 1–3 ปี สูตรของพ่อแม่จึงเกินสำหรับลูกวัยเตาะแตะได้ง่าย ๆ
ธาตุเหล็กอันตรายที่สุดเมื่อเด็กกินเกิน Thai DRI 2563 ไม่ได้กำหนดปริมาณสูงสุดสำหรับคนไทย แต่ระบุว่าสหรัฐฯ กำหนดไว้วันละ 40 มก. สำหรับเด็กจนถึงอายุ 13 ปี ข้อมูลศูนย์พิษในสหรัฐฯ ปี 1983–1998 (Anderson และคณะ, 2000) พบผู้เสียชีวิต 60 รายจากผลิตภัณฑ์ธาตุเหล็กสูตรผู้ใหญ่ ส่วนวิตามินเด็กที่มีธาตุเหล็กไม่มีรายงานผู้เสียชีวิต ขวดของพ่อแม่จึงต้องเก็บให้ไกลมือลูกที่สุด
ผู้ใหญ่เองก็แบ่งสูตรตามเพศและวัยด้วยเหตุผลเดียวกัน ดูได้ที่ วิตามินรวมผู้หญิง ผู้ชาย และผู้สูงอายุ
4. วิตามินรวมเด็กแบบกัมมี่ดีไหม
ใช้ได้ ถ้าลูกกินแบบอื่นไม่ได้ แต่ต้องระวังมากกว่าแบบอื่น เพราะหน้าตาและรสชาติเหมือนขนม
เรื่องการดูดซึม เราเจองานเดียวที่เทียบกัมมี่กับแบบเม็ด เป็นวิตามินซีในผู้ใหญ่ 30 คน (Evans และคณะ, 2020) พบว่าระดับวิตามินซีในเลือดใกล้เคียงกัน แต่งานนี้ได้ทุนจากบริษัทผู้ผลิตกัมมี่และไม่ได้ทำในเด็ก
ที่น่าห่วงกว่าคือเด็กหยิบกินเอง งานจากศูนย์พิษวิทยาในสหรัฐฯ (Crawford และคณะ, 2021) พบว่าสายปรึกษาเรื่องเด็กกินผลิตภัณฑ์กัมมี่ราว 3 ใน 4 เป็นวิตามิน มีอาการราว 7% ผู้วิจัยย้ำให้เก็บให้มิดชิด กระปุกหมีสีสวยบนโต๊ะกินข้าว ในสายตาเด็ก 3 ขวบก็คือถุงขนม
บนฉลากกัมมี่ ให้ดูว่ากินวันละกี่ชิ้นถึงได้ปริมาณตามที่เขียน และมีน้ำตาลเท่าไหร่ต่อชิ้น การเทียบกัมมี่ แบบน้ำ และแบบชงแบบละเอียด อยู่ที่ วิตามินเด็กกินตอนไหน

5. เลือกวิตามินรวมเด็กยังไง ดู 5 ข้อนี้บนฉลาก
5 ข้อนี้ช่วยคัดได้เร็ว เมื่อหมอเห็นว่าลูกควรใช้ หรือคุณกำลังชั่งใจอยู่
- ช่วงอายุบนฉลากตรงกับลูก ต่ำกว่า 1 ปีให้หมอตัดสิน วิตามินรวมเด็ก 1 ขวบขึ้นไปเทียบกับค่าเด็ก 1–3 ปีในหัวข้อ 3 ส่วนเด็กโตแต่ละช่วงดู อาหารเสริมเด็กแต่ละวัย
- ปริมาณต่อวันใกล้ความต้องการ ไม่ใช่หลายเท่า ตัวเลขที่สูงกว่าความต้องการของวัยนั้นหลายเท่าไม่ได้แปลว่าดีกว่า
- ดูวิตามินเอ ธาตุเหล็ก และสังกะสีเป็นพิเศษ งานของ Bailey พบว่าสามตัวนี้ล้นได้ง่ายในเด็กที่กินอาหารเสริม เทียบกับปริมาณสูงสุดในหัวข้อ 3 แล้วเว้นที่ไว้ให้ส่วนที่ได้จากอาหาร
- ไม่ซ้อนกับขวดอื่น NHS เตือนว่าอย่าให้อาหารเสริมสองตัวพร้อมกัน เช่น น้ำมันตับปลากับวิตามินหยด
- ส่วนผสมที่เป็นยาและเลข อย. อ่านฉลากว่ามีส่วนผสมที่เป็นยาไหม ถ้าไม่แน่ใจถามเภสัชกร และเช็กเลข อย. ตามวิธีในบทความหลัก
อีกเหตุผลที่ต้องเว้นที่ คือตัวเลขบนฉลากไม่ได้ตรงกับของในขวดเป๊ะเสมอไป
🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟡 งานวิจัยยังมีไม่มาก
งานที่ส่งวิตามินรวมเด็ก 52 ตัวในสหรัฐฯ ไปตรวจ (Frisbie และคณะ, 2026) พบว่าในสูตรที่ระบุแมงกานีสบนฉลาก 26 ตัว มี 23 ตัวที่วัดได้มากกว่าที่ฉลากเขียน และ 5 ตัวจะเกินปริมาณสูงสุดของเด็กตามเกณฑ์สหรัฐฯ ถ้ากินทุกวัน ฐานข้อมูลของกระทรวงเกษตรสหรัฐฯ (Andrews และคณะ, 2018) ก็คาดว่าวิตามินรวมเด็กครึ่งหนึ่งขึ้นไปมีไอโอดีน วิตามินดี และวิตามินอีมากกว่าฉลากเกิน 20%
ป้ายเหลืองเพราะเป็นสินค้าในสหรัฐฯ และงานตรวจแมงกานีสมาจากแล็บเดียว เรายังไม่เจอข้อมูลแบบนี้ของสินค้าไทย ข้อสรุปที่ใช้ได้คือ อย่าเลือกสูตรที่ตัวเลขชนปริมาณสูงสุดพอดี

6. วิตามินรวมเด็ก ยี่ห้อไหนดี
ไม่มีแบรนด์ไหนเหมาะกับเด็กทุกคน แบรนด์ที่เหมาะคือสูตรที่ผ่าน 5 ข้อในหัวข้อ 5 สำหรับลูกของคุณ เด็ก 2 ขวบกับเด็ก 9 ขวบอาจต้องการสูตรต่างกันมาก
ก่อนเลือก ลองตอบว่าลูกขาดตัวไหนจริง สูตรนี้ให้ตัวนั้นพอไหม และทำให้ตัวอื่นเกินหรือเปล่า ถ้าตอบข้อแรกไม่ได้ ให้คุยกับหมอหรือเภสัชกรก่อน
ตัวอย่างผลิตภัณฑ์ที่คนไทยซื้อกันมาก พร้อมข้อมูลฉลากแต่ละแบรนด์ อยู่ที่ วิตามินเด็ก ยี่ห้อไหนดี ใช้เช็กลิสต์ข้างบนอ่านประกอบได้
7. ข้อควรระวังก่อนให้ลูกกินวิตามินรวม
⚠️ ข้อควรระวัง
- ทารกต่ำกว่า 1 ปี: ปรึกษาหมอก่อนให้วิตามินหรือแร่ธาตุทุกชนิด
- ขนาด: ให้ตามฉลาก หรือตามที่แพทย์หรือเภสัชกรแนะนำ ไม่เพิ่มเองเพราะหวังผลเร็ว
- หลายขวดพร้อมกัน: บวกวิตามินเอ ดี ธาตุเหล็ก และสังกะสีจากทุกผลิตภัณฑ์ก่อน รวมถึงน้ำมันตับปลา
- วิตามินของผู้ใหญ่และยาเม็ดธาตุเหล็ก: ไม่แบ่งให้ลูกกิน และเก็บให้พ้นมือเด็ก ถ้าลูกกินเข้าไปมากให้ไปโรงพยาบาลทันทีพร้อมขวด
- กัมมี่: หน้าตาเหมือนขนมจนเด็กหยิบกินเองได้ เก็บในที่ล็อกได้
- ส่วนผสมที่เป็นยา: อ่านฉลากว่ามีส่วนผสมที่เป็นยาไหม ถ้าไม่แน่ใจถามเภสัชกร
- โรคประจำตัวหรือกินยาอยู่: บอกหมอหรือเภสัชกรก่อนเริ่ม
- พบหมอเมื่อ: ลูกซีด เหนื่อยง่าย ไม่โตตามกราฟ น้ำหนักน้อย หรือป่วยบ่อย อาการเหล่านี้ต้องหาสาเหตุ วิตามินรวมไม่ได้ใช้แทนการตรวจ
8. คำถามที่พบบ่อย
เริ่มจากเวลาที่ฉลากแนะนำ แล้วเลือกช่วงที่ทำได้ทุกวันโดยไม่ลืม เช่น หลังอาหารเช้าก่อนออกไปโรงเรียน ให้เป็นกิจวัตรเดียวกับแปรงฟัน วันที่ลืมก็ไม่ต้องเพิ่มขนาดเอง ทำตามฉลากต่อ เรื่องกินพร้อมมื้อไหนและรูปแบบไหนเหมาะกับลูก อยู่ในบทความวิตามินเด็กกินตอนไหนที่ลิงก์ไว้ในหัวข้อ 4
เด็ก 1 ขวบที่กินข้าว นม และอาหารครบหมู่ได้ ส่วนใหญ่ไม่ต้องใช้ ถ้าจะใช้ ให้ถามหมอหรือเภสัชกรก่อน และเทียบฉลากกับค่าของเด็ก 1–3 ปี โดยเฉพาะวิตามินเอที่ไม่ควรเกิน 800 มคก. และสังกะสีที่ไม่ควรเกิน 7 มก. ต่อวัน
งานที่เราเปิดอ่านไม่พบหลักฐานว่าวิตามินรวมทำให้เด็กสุขภาพดีทั่วไปกินข้าวเก่งหรือตัวสูงขึ้น งาน Cochrane ในเด็กเล็กที่ได้ผงวิตามินรวมก็ไม่พบผลต่อน้ำหนักตามวัย ถ้ากังวลว่าลูกกินน้อยหรือไม่โต ควรพาไปให้หมอดูกราฟการเติบโตและหาสาเหตุก่อน
ไม่ควรให้เองโดยไม่บวกตัวเลขก่อน NHS เตือนว่าน้ำมันตับปลามีวิตามินเอและดีอยู่แล้ว จึงไม่ควรกินคู่กับวิตามินหยด วิตามินรวมก็มักมีสองตัวนี้เหมือนกัน ถ้าจำเป็นต้องใช้ทั้งคู่ ให้เภสัชกรช่วยบวกวิตามินเอจากทุกขวด แล้วเทียบกับปริมาณสูงสุดของวัยลูก
ผงแบบซองโรยผสมอาหารก่อนกิน เหมาะกับเด็กเล็กที่ยังกลืนเม็ดไม่ได้ งาน Cochrane ที่ลดภาวะโลหิตจางได้ใช้ผงแบบนี้ในพื้นที่ที่เด็กขาดธาตุเหล็กกันมาก ข้อควรดูเหมือนแบบเม็ด คือปริมาณต่อซองตรงกับวัยไหม และลูกกินอาหารที่โรยหมดจานไหม ถ้ากินครึ่งเดียวก็ได้ครึ่งเดียว
สรุป
เด็กส่วนใหญ่ที่กินได้หลายหมู่และโตตามเกณฑ์ไม่ต้องใช้วิตามินรวม ผลที่ชัดคือลดภาวะโลหิตจางในเด็กที่ขาดธาตุเหล็ก ส่วนเรื่องความจำและภาษาผลเล็กมาก สูตรเด็กต่างจากสูตรผู้ใหญ่ที่ปริมาณ ถ้าหมอเห็นว่าควรใช้ ให้เลือกตามอายุ เทียบฉลากกับ Thai DRI ไม่กินซ้อนหลายขวด และเก็บให้พ้นมือเด็ก
📚 แหล่งอ้างอิง
12 แหล่ง
- สำนักโภชนาการ กรมอนามัย: ปริมาณสารอาหารอ้างอิงที่ควรได้รับประจำวันสำหรับคนไทย พ.ศ. 2563 (Thai DRI 2563)
- HealthyChildren.org (AAP): Where We Stand: Vitamin Supplements for Children (2025)
- NHS: Vitamins for children
- PubMed: Bailey RL, et al. Do dietary supplements improve micronutrient sufficiency in children and adolescents? J Pediatr. 2012
- PubMed: Suchdev PS, et al. Home fortification of foods with multiple micronutrient powders for health and nutrition in children under two years of age. Cochrane Database Syst Rev. 2020
- PubMed: De-Regil LM, et al. Point-of-use fortification of foods with micronutrient powders containing iron in children of preschool and school-age. Cochrane Database Syst Rev. 2017
- PubMed: Asgari Avini N, et al. Effects of multiple micronutrient supplementation on cognitive function in children: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Nutr Neurosci. 2026
- PubMed: Evans M, et al. Vitamin C Bioequivalence from Gummy and Caplet Sources in Healthy Adults: A Randomized-Controlled Trial. J Am Coll Nutr. 2020
- PubMed: Crawford EB, et al. Pediatric ingestions with gummy formulated medications: a retrospective study. Clin Toxicol (Phila). 2021
- PubMed: Anderson BD, et al. Retrospective analysis of ingestions of iron containing products in the United States: are there differences between chewable vitamins and adult preparations? J Emerg Med. 2000
- PubMed: Frisbie SH, et al. Excessive manganese content in children’s multivitamin supplements: Potential for neurodevelopmental harm and other adverse health outcomes. PLoS One. 2026
- PubMed: Andrews KW, et al. Dietary Supplement Ingredient Database (DSID) and the Application of Analytically Based Estimates of Ingredient Amount to Intake Calculations. J Nutr. 2018
ข้อมูลเพื่อความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ บทความนี้สรุปจากงานวิจัยและแหล่งข้อมูลที่อ้างอิงด้านบน ไม่ได้ใช้แทนการวินิจฉัยหรือรักษาโดยแพทย์ ก่อนให้ลูกกินวิตามินรวมหรืออาหารเสริมใด ๆ โดยเฉพาะทารกต่ำกว่า 1 ปี เด็กที่มีโรคประจำตัว หรือกินยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
เขียนโดย เวล · ทีม mywellthy · อัปเดตล่าสุด 14 พ.ย. 2569




วิตามินเด็ก ยี่ห้อไหนดี

