หน้าแรก › บทความ › เด็ก › วิตามินซีเด็กจำเป็นไหม เด็กแต่ละวัยควรได้วันละเท่าไหร่

วิตามินซีเด็กจำเป็นไหม เด็กแต่ละวัยควรได้วันละเท่าไหร่

แชร์บทความนี้
เวลชูฝรั่งลูกโตเท่าลูกบอลอย่างภูมิใจข้างกล่องข้าวเด็กใบเล็กและกระเป๋านักเรียน มีฟองตัว C ลอยจากผลไม้
ในบทความนี้11 หัวข้อ

วิตามินซีเด็กเป็นสารอาหารที่ลูกต้องได้ทุกวัน แต่เด็กส่วนใหญ่ได้พอจากผักผลไม้ ค่าอ้างอิงของกรมอนามัย (DRI 2563) ให้เด็ก 1-3 ปีได้วันละ 25 มก. และเพิ่มเป็น 60 มก. ตอนอายุ 9-12 ปี ฝรั่งราว 32 กรัมก็ให้วิตามินซีเท่านี้แล้ว อาหารเสริมจึงไม่ใช่ของที่ทุกบ้านต้องมี

บทความนี้เราไล่ให้ครบว่าวิตามินซีทำอะไรในตัวลูก ใครอาจต้องเสริม อ่านฉลากยังไง และงานวิจัยว่ายังไงเรื่องหวัดกับภูมิแพ้ ส่วนภาพรวมของวิตามินทุกตัวที่เด็กต้องการ อยู่ใน วิตามินเด็กจำเป็นไหม เด็กแต่ละวัยควรได้อะไร และตัวไหนมีงานวิจัย

TL;DRสรุปสั้นๆ อ่าน 30 วิ

เด็กที่กินผักหรือผลไม้ได้ทุกวันมักได้วิตามินซีพอ ไม่ต้องเสริม

  • ต้องได้เท่าไหร่: วันละ 25 มก. (1-3 ปี) ไปจนถึง 60 มก. (9-12 ปี) ตาม DRI 2563 ของกรมอนามัย
  • หวัดกับภูมิแพ้: กินทุกวันไม่ได้ทำให้เป็นหวัดน้อยลง แค่หวัดสั้นลงเล็กน้อย (🟢) ส่วนภูมิแพ้ยังไม่มีงานวิจัยในเด็กที่ตอบได้ (⚪)
  • ควรพาไปหาหมอเมื่อ: ลูกแทบไม่กินผักผลไม้เลย ดื่มนมแทนข้าว ปวดขา ไม่ยอมเดิน หรือเหงือกเลือดออก

1. วิตามินซีทำอะไรในร่างกายลูก

วิตามินซีช่วยให้ร่างกายสร้างคอลลาเจน ดูดซึมธาตุเหล็กจากพืช และจัดการอนุมูลอิสระ ร่างกายคนสร้างวิตามินซีเองไม่ได้ จึงต้องได้จากอาหารทุกวัน หนังสือ DRI 2563 ของกรมอนามัยสรุปงานของมันไว้หลายเรื่อง เราเลือกเรื่องที่เกี่ยวกับเด็กมาเล่าให้ฟังครับ

  • สร้างคอลลาเจน: คอลลาเจนคือโปรตีนเส้นใยที่เป็นโครงของผิว เหงือก ฟัน กระดูก และเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน ถ้าขาดวิตามินซีนาน ๆ แผลจะหายช้าและเลือดออกง่าย
  • ช่วยดูดซึมธาตุเหล็กจากพืช: ธาตุเหล็กในข้าว ถั่ว และผักใบเขียวเป็นแบบที่ร่างกายดูดซึมยาก (เรียกว่าเหล็กนอนฮีม) วิตามินซีช่วยเปลี่ยนรูปให้ลำไส้ดูดซึมได้ดีขึ้น
  • ต้านอนุมูลอิสระ: อนุมูลอิสระคือโมเลกุลที่ทำให้เซลล์เสียหายได้ วิตามินซีช่วยจัดการมันทั้งในและนอกเซลล์
  • ทำงานร่วมกับเม็ดเลือดขาว: วิตามินซีมีบทบาทในการทำงานของเม็ดเลือดขาวที่คอยจับและกำจัดเชื้อโรค
  • ใช้สร้างสารสื่อประสาท: ร่างกายใช้วิตามินซีสร้างสารบางตัวที่เซลล์ประสาทใช้ส่งสัญญาณ

นึกภาพวิตามินซีเป็นเหมือนกาวในกล่องอุปกรณ์ของลูก ต้องมีติดไว้ทุกวัน แต่การมีกาวสิบหลอดไม่ได้ทำให้งานประดิษฐ์ออกมาดีกว่ามีหลอดเดียว ร่างกายใช้วิตามินซีเท่าที่ต้องการ ส่วนที่เหลือจะขับออกทางปัสสาวะ

🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟢 หลักฐานค่อนข้างชัด
บทบาทเรื่องคอลลาเจนและการดูดซึมธาตุเหล็กเป็นความรู้พื้นฐานที่ DRI 2563 ใช้อธิบายวิตามินซี ร่างกายเก็บวิตามินซีได้จำกัด ผู้ใหญ่ที่ได้พอจะมีสะสมไว้ราว 1,500 มก. และเก็บได้สูงสุดราว 2,000 มก. ถ้าสะสมเหลือต่ำกว่า 300 มก. จะเริ่มขาด

ถ้าอยากอ่านเรื่องวิตามินซีแบบเต็มในผู้ใหญ่ เช่น รูปแบบอาหารเสริมและงานวิจัยเรื่องอื่น ๆ เราเขียนไว้ใน วิตามินซีคืออะไร ช่วยอะไรบ้างในภาพรวม

2. ลูกกินข้าวได้ปกติ ยังต้องเสริมวิตามินซีไหม

ใจความสำคัญ: ถ้าลูกกินผักหรือผลไม้ได้ทุกวัน ให้เริ่มจากจานข้าวก่อน ค่อยถามกุมารแพทย์ถ้ายังกังวล

ส่วนใหญ่ไม่ต้องครับ สมาคมกุมารแพทย์อเมริกัน (AAP) ระบุว่าเด็กสุขภาพดีที่กินอาหารครบตามปกติ ไม่ต้องเสริมวิตามินเกินปริมาณที่แนะนำต่อวัน และแนะนำให้คุยกับกุมารแพทย์ก่อนให้ลูกกินวิตามินเสริม

ฝั่งอังกฤษมองต่างไปเล็กน้อย NHS แนะนำให้เด็กอายุ 6 เดือนถึง 5 ปีได้วิตามินเสริมที่มีวิตามินเอ ซี และดีทุกวัน ยกเว้นเด็กที่ดื่มนมผงสำหรับทารกเกินวันละ 500 มล. ซึ่งไม่ควรได้วิตามินเสริม เพราะนมผงเติมวิตามินไว้แล้ว นี่เป็นนโยบายของอังกฤษ เราเล่าไว้ให้เห็นว่าแต่ละประเทศวางแนวทางไม่เหมือนกัน ถ้าอยากทำตามแนวนี้ ควรถามกุมารแพทย์ก่อน

ลูกที่เขี่ยผักออกจากจาน แต่ยังกินส้ม มะละกอ หรือฝรั่งได้ ไม่ได้อยู่ในกลุ่มที่น่าห่วงเรื่องวิตามินซีครับ กลุ่มที่ควรคุยกับหมอเรื่องนี้มีลักษณะแบบนี้

  • กินผักและผลไม้น้อยมาก หรือแทบไม่กินเลยติดต่อกันหลายสัปดาห์
  • ดื่มนมเยอะจนแทนข้าวและผลไม้
  • เลือกกินมากจนกินได้แค่ไม่กี่อย่าง เช่น เด็กที่มีพัฒนาการล่าช้าหรือเด็กออทิสติกบางคน
  • หมอตรวจแล้วบอกว่ามีภาวะขาดวิตามินซี

ข้อมูลที่ทำให้เราใส่สามข้อแรกมาจากงานวิจัยในเด็กที่ขาดวิตามินซีจริง ทั้งในไทยและต่างประเทศ ซึ่งเราเล่าละเอียดในหัวข้อ 8

โต๊ะอาหารเย็นของครอบครัวที่มีกับข้าวและผักหลายจาน มุมกว้าง
โฆษณา

3. เด็กแต่ละวัยควรได้วิตามินซีวันละเท่าไหร่

ใจความสำคัญ: ใช้ตัวเลขในตารางเป็นเป้ารวมจากอาหารทั้งวัน ไม่ใช่ปริมาณที่ต้องกินเป็นเม็ดเพิ่ม

เด็ก 1-3 ปีควรได้วันละ 25 มก. และค่อย ๆ เพิ่มจนถึง 60 มก. ตอนอายุ 9-12 ปี ตัวเลขนี้มาจาก DRI 2563 หรือปริมาณสารอาหารอ้างอิงที่ควรได้รับประจำวันสำหรับคนไทยของกรมอนามัย ค่า DRI คือปริมาณที่ตั้งไว้ให้ครอบคลุมเด็กเกือบทุกคนในวัยนั้น ไม่ใช่ขั้นต่ำที่ถ้าขาดไปนิดเดียวแล้วจะมีปัญหา

วัย ควรได้ต่อวัน (DRI 2563) ฝรั่งกลมสาลี่ที่ให้วิตามินซีเท่านี้ (ราว)
0-5 เดือน 40 มก. ได้จากนมแม่
6-11 เดือน 50 มก. นมแม่ร่วมกับอาหารตามวัย ถามแพทย์ก่อนเสริม
1-3 ปี 25 มก. 14 กรัม
4-5 ปี 30 มก. 16 กรัม
6-8 ปี 40 มก. 21 กรัม
9-12 ปี 60 มก. 32 กรัม
13-15 ปี ชาย 85 มก. · หญิง 80 มก. 45 กรัม · 43 กรัม

ที่มา: กรมอนามัย DRI 2563 ตารางที่ 4 และ 5 · ช่องฝรั่งเราคำนวณจากฝรั่งกลมสาลี่ดิบ 187 มก. ต่อ 100 กรัม ค่าจริงต่างกันตามพันธุ์ ความสุก และการเก็บ

พ่อแม่หลายคนสะดุดตรงที่ทารกได้ตัวเลขสูงกว่าเด็ก 1-3 ปี เหตุผลคือกรมอนามัยคิดสองกลุ่มนี้คนละวิธี ค่าของทารก 0-5 เดือนคิดจากวิตามินซีในนมแม่ที่ทารกดื่มต่อวัน (ราว 50 มก. ต่อลิตร คูณ 0.78 ลิตร) ส่วนค่าของเด็กโตเอาค่าของผู้ใหญ่มาปรับตามน้ำหนักตัว เพราะยังไม่มีข้อมูลที่วัดในเด็กโดยตรง ตัวเลขของเด็กชายและเด็กหญิงจึงเท่ากันจนถึงอายุ 12 ปี

ลูกที่อายุยังไม่ถึง 1 ขวบ ให้ถามแพทย์ก่อนให้วิตามินเสริมทุกชนิด ส่วนเด็กวัยอื่นที่อยากรู้ว่าควรเลือกแบบไหน เช่น เด็ก 2 ขวบกับเด็ก 7 ขวบต่างกันยังไง เราแยกไว้ใน วิธีเลือกวิตามินซีให้เด็กแต่ละวัย

4. ได้วิตามินซีจากผลไม้อย่างเดียวพอไหม

ใจความสำคัญ: ผลไม้สดหนึ่งมื้อต่อวันมักพอสำหรับเด็กเล็กแล้ว ส่วนผักที่ต้มนานให้นับว่าได้วิตามินซีน้อยลง

พอครับ สำหรับเด็กส่วนใหญ่ ผลไม้ไทยหลายชนิดมีวิตามินซีสูงจนไม่ต้องกินเยอะ DRI 2563 รวบรวมปริมาณวิตามินซีต่อส่วนที่กินได้ 100 กรัมไว้ ตัวอย่างที่หาง่าย ได้แก่

  • ฝรั่งกลมสาลี่ 187 มก. · ฝรั่งไร้เมล็ด 151 มก.
  • มะขามป้อม 111 มก. · เงาะโรงเรียน 76 มก.
  • สตรอว์เบอร์รี 66 มก. · มะละกอแขกดำ (ท่อนหัว) 62 มก.
  • ส้มโอขาวแตงกวา 48 มก. · ส้มเช้ง 46 มก. · กล้วยหอม 27 มก.
  • ผักดิบ เช่น พริกหวานแดง 190 มก. · คะน้า 120 มก. · บรอกโคลี 93.2 มก.

ลองนึกภาพกล่องข้าวกลางวัน มะละกอ 50 กรัมให้วิตามินซีราว 31 มก. แค่นี้ก็เกินเป้าของเด็ก 4-5 ปีแล้ว ถ้าเป็นเด็ก 9-12 ปี เพิ่มส้มอีกสักลูกเล็ก หรือฝรั่งไม่กี่ชิ้นตอนเย็นก็ถึง 60 มก. ได้ไม่ยาก

ผักให้วิตามินซีได้ดีก็จริง แต่วิตามินซีหายง่ายเมื่อโดนความร้อน DRI 2563 ระบุว่าการต้มทำให้วิตามินซีหายไปราว 40-94% ส่วนการลวกหรือผัดทำให้หายไปราว 25-77% คะน้าผัดในจานข้าวจึงยังได้วิตามินซีอยู่ แต่น้อยกว่าตัวเลขของผักดิบ ผลไม้สดจึงเป็นทางลัดที่ง่ายที่สุด

ที่ยังมีคนห่วงเรื่องนี้ เพราะ DRI 2563 อ้างการสำรวจอาหารคนไทยปี 2546 ที่พบว่าเด็ก 1-5 ปีได้วิตามินซีเฉลี่ยแค่ 42.3% และเด็ก 6-14 ปีได้ 56.4% ของค่าอ้างอิงในตอนนั้น การสำรวจนี้เก่ามากแล้วและเทียบกับค่าอ้างอิงชุดเก่า จึงบอกไม่ได้ว่าเด็กไทยวันนี้ได้เท่าไหร่ แต่ก็เตือนให้เราเห็นว่าจานข้าวที่ไม่มีผลไม้เลยมีอยู่จริง ทางแก้แรกจึงเป็นผลไม้ ไม่ใช่เม็ดวิตามิน

ฝรั่งหั่นชิ้นบนจาน แหล่งวิตามินซีที่หาง่ายสำหรับเด็ก

5. แบบน้ำ แบบเม็ด แบบชง อ่านฉลากยังไงให้รู้ว่าได้กี่มิลลิกรัม

ใจความสำคัญ: หาบรรทัดวิตามินซีต่อหน่วยบริโภคก่อนเสมอ แล้วเทียบกับตัวเลขตามวัยในหัวข้อ 3

วิตามินซีเด็ก 1 เม็ดมีกี่มิลลิกรัมไม่มีคำตอบเดียว เพราะแต่ละสูตรใส่ไม่เท่ากัน ตัวเลขที่ใช้ได้จริงคือบรรทัดวิตามินซีบนฉลากของขวดที่อยู่ในมือคุณ อ่านตามนี้ได้เลย

  1. หาหน่วยบริโภค ว่าตัวเลขบนฉลากคิดต่อ 1 เม็ด 2 เม็ด 5 มล. หรือ 1 ซอง
  2. หาบรรทัดวิตามินซี ซึ่งมักเขียนเป็นมิลลิกรัม (มก. หรือ mg)
  3. เทียบกับค่าตามวัยของลูกในหัวข้อ 3
  4. บวกวิตามินซีจากผลิตภัณฑ์อื่นที่ลูกกินอยู่ด้วย เช่น วิตามินรวมหรือเครื่องดื่มที่เติมวิตามิน

ส่วนรูปแบบต่าง ๆ เราไม่เจองานวิจัยในเด็กที่เทียบแบบน้ำ แบบเม็ด และแบบชงกันตรง ๆ ว่าแบบไหนได้ผลกว่า วิตามินซีในทุกรูปแบบเป็นสารตัวเดียวกัน ความต่างจึงอยู่ที่เรื่องรอบตัวมากกว่า

  • แบบน้ำหรือแบบหยด: เหมาะกับเด็กที่ยังเคี้ยวเม็ดไม่ถนัด ตวงตามฉลากด้วยอุปกรณ์ที่ให้มากับขวด
  • แบบเม็ดเคี้ยวหรือกัมมี่: เด็กโตกินง่าย แต่หน้าตาและรสชาติเหมือนขนม และมักเป็นกรด
  • แบบชง: เป็นผงละลายน้ำ ดูว่าซองหนึ่งให้วิตามินซีกี่มิลลิกรัม และมีน้ำตาลเท่าไหร่ ถ้าลูกดื่มเป็นน้ำหวานทุกวัน ก็ต้องนับน้ำตาลจากซองนั้นด้วย

🔬 งานวิจัยบอกว่า · ⚪ หลักฐานยังน้อย
ทีมวิจัยไทย (Lertsooksawat et al., 2024) ทดสอบวิตามินแบบเม็ดเคี้ยวสำหรับเด็ก 6 สูตรในห้องแล็บ พบว่าทุกสูตรเป็นกรด และส่วนใหญ่ทำให้ผิวเคลือบฟันที่ใช้ทดสอบสึกกร่อนในเวลา 14 วัน สูตรวิตามินซีกร่อนมากกว่าสูตรวิตามินรวม นี่เป็นการทดลองกับฟันในแล็บ ยังไม่ใช่การวัดในปากเด็กจริง

ถ้าเทียบฉลากแล้วอยากดูตัวเลือกในตลาด เรารวบรวมไว้ใน หน้าจัดอันดับวิตามินซีเด็กแต่ละแบรนด์

6. ให้ลูกกินวิตามินซีตอนไหนดี

เวลาไหนก็ได้ที่ทำได้สม่ำเสมอและตรงกับฉลาก เราไม่พบงานวิจัยในเด็กที่บอกว่ากินตอนเช้าหรือตอนเย็นได้ผลต่างกัน สิ่งที่ข้อมูลบอกชัดกว่าคือเรื่องปริมาณ DRI 2563 ระบุว่าถ้าได้วิตามินซีวันละ 30-180 มก. ร่างกายดูดซึมได้ราว 80-90% แต่ถ้าได้วันละ 1,000 มก. การดูดซึมจะลดเหลือราว 75% ให้มากขึ้นจึงไม่ได้ดูดซึมได้มากขึ้นตามสัดส่วน

จังหวะที่ใช้ประโยชน์ได้จริงคือมื้ออาหาร วิตามินซีช่วยให้ร่างกายดูดซึมธาตุเหล็กจากพืชได้ดีขึ้น ผลไม้หลังมื้อที่มีข้าว ถั่ว ไข่ หรือผักใบเขียว จึงช่วยได้สองต่อ เช่น ข้าวผัดคะน้าตอนเย็นแล้วตามด้วยฝรั่งสักชิ้น ส่วนเด็กที่หมอสั่งธาตุเหล็กอยู่ ให้ถามหมอเรื่องจังหวะการกินโดยตรง

ถ้าลูกกินวิตามินแบบเม็ดเคี้ยวทุกวัน ลองเล่าให้ทันตแพทย์ฟังตอนพาไปตรวจฟัน เพราะเม็ดเคี้ยวหลายสูตรเป็นกรดตามที่เล่าในหัวข้อ 5

ชามผลไม้มื้อเช้ามีกีวีและสตรอว์เบอร์รี วางคู่ส้มและอะโวคาโด

7. วิตามินซีช่วยเรื่องหวัดและภูมิแพ้ของลูกได้จริงไหม

ใจความสำคัญ: อย่าหวังว่าวิตามินซีจะทำให้ลูกเป็นหวัดน้อยลงหรืออาการแพ้ดีขึ้น ถ้าลูกป่วยบ่อยหรือมีอาการแพ้ ให้พาไปหาหมอ

เรื่องหวัดช่วยได้น้อยมาก และเรื่องภูมิแพ้ยังไม่มีงานวิจัยในเด็กที่ตอบได้ ช่วงเปิดเทอมที่ลูกติดหวัดจากเพื่อนทุกเดือน พ่อแม่หลายคนนึกถึงวิตามินซีเป็นอย่างแรก

🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟢 หลักฐานค่อนข้างชัด (ว่าผลเล็ก)
งานทบทวนของ Cochrane (Hemilä & Chalker, 2013) รวมงานทดลองที่ให้วิตามินซีอย่างน้อยวันละ 200 มก. เทียบกับยาหลอก ในคนทั่วไปกว่า 10,000 คน กินทุกวันไม่ได้ทำให้เป็นหวัดน้อยลง แต่ในเด็กหวัดสั้นลงราว 14% เช่น หวัดที่ปกติเป็น 7 วันจะสั้นลงราว 1 วัน ส่วนการเริ่มกินตอนเป็นหวัดแล้วไม่พบผลที่ชัด

ขอให้สังเกตปริมาณในงานเหล่านี้ด้วยครับ งานในเด็กใช้อย่างน้อย 200 มก. ต่อวัน และบางงานใช้ 1-2 กรัมต่อวัน สูงกว่าค่าที่เด็กควรได้ (25-60 มก.) หลายเท่า เราจึงไม่แนะนำให้ไล่ตามโดสในงานวิจัยเอง ผู้เขียนงานทบทวนเองก็สรุปว่าการกินวิตามินซีเป็นประจำเพื่อกันหวัดในคนทั่วไปไม่มีเหตุผลพอ

🔬 งานวิจัยบอกว่า · ⚪ หลักฐานยังน้อย
งานทบทวนของ Cochrane เรื่องวิตามินซีกับโรคหืด (Milan et al., 2013) เจองานทดลอง 11 งาน 419 คน มีงานในเด็กแค่ 1 งาน และสรุปว่ายังแนะนำวิตามินซีสำหรับโรคหืดไม่ได้ ส่วนภูมิแพ้จมูกในเด็ก เราค้น PubMed แล้วยังไม่เจองานทดลองที่สุ่มให้วิตามินซีเทียบกับยาหลอก

DRI 2563 เล่าว่าวิตามินซีอาจลดการหลั่งฮิสตามีน ซึ่งเป็นสารที่ทำให้จาม น้ำมูกไหล และคันเวลาแพ้ แต่หนังสือเล่มเดียวกันก็เขียนไว้ว่ายังต้องรองานวิจัยทางคลินิกเพิ่มก่อนนำไปใช้ ถ้าลูกจามทุกเช้า ไอเรื้อรัง หรือเป็นผื่นบ่อย การพาไปหาหมอเพื่อหาสาเหตุจะช่วยได้ตรงกว่า

เด็กเล่นกองใบไม้ในสนามหลังบ้าน ถ่ายจากระยะไกล

8. ลูกขาดวิตามินซีได้ไหม สังเกตอะไรบ้าง

ใจความสำคัญ: ถ้าลูกปวดขา ไม่ยอมเดิน หรือเหงือกเลือดออก และกินผักผลไม้น้อยมาก ให้เล่าเรื่องการกินให้หมอฟังด้วย

ขาดได้ แต่ไม่บ่อย ภาวะขาดวิตามินซีขั้นรุนแรงเรียกว่าโรคลักปิดลักเปิด DRI 2563 ระบุว่าอาการจะโผล่หลังจากไม่ได้วิตามินซีเลยนานกว่า 2 เดือน และแค่ได้วันละราว 6.5-10 มก. ก็พอให้อาการไม่เกิด เด็กที่กินผลไม้ได้บ้างจึงแทบไม่เจอภาวะนี้

อาการในเด็กที่ DRI 2563 รวบรวมไว้มีทั้ง เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย งอแง ซีด น้ำหนักไม่ขึ้น ติดเชื้อง่าย ปวดขา หน้าแข้งบวม และเลือดออกใต้เยื่อหุ้มกระดูก ในเด็กที่เป็นมาก บางคนปวดจนไม่อยากขยับแขนขา

🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟡 งานวิจัยยังมีไม่มาก
ทีมแพทย์มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ทบทวนเวชระเบียนเด็ก 1-15 ปีที่ขาดวิตามินซีย้อนหลัง 20 ปี (Trangkanont et al., 2025) พบ 46 คน อายุกลาง ๆ ราว 4.8 ปี 73% กินผักผลไม้ไม่พอ และระดับวิตามินซีที่ต่ำสัมพันธ์กับการกินผักผลไม้น้อยและดื่มนมเกินคำแนะนำ อาการที่พบบ่อยคือปวดขา 76.1% ไม่ยอมเดิน 52.2% และเหงือกเลือดออก 39.1%

งานจากต่างประเทศเห็นภาพเดียวกัน งานที่รวบรวมรายงานผู้ป่วยเด็ก 77 ฉบับในรอบ 10 ปี (Kothari et al., 2020) พบว่าเด็กส่วนใหญ่มีภาวะทางพัฒนาการ โดยเฉพาะออทิสติก และหลายคนมาด้วยเหงือกบวม เจ็บ หรือเลือดออก ส่วนทีมแพทย์กระดูกในสหรัฐฯ (DeFrancesco et al., 2024) เตือนว่าเด็กที่ปวดขาหรือเดินกะเผลกโดยหาสาเหตุไม่เจอ แค่ถามเรื่องการกินก็ช่วยให้หมอนึกถึงภาวะนี้เร็วขึ้น

งานเหล่านี้เป็นการเก็บข้อมูลจากผู้ป่วยที่มาโรงพยาบาล ไม่ได้บอกว่าเด็กทั่วไปขาดกันมากแค่ไหน แต่บอกว่าใครควรระวัง ภาวะนี้ต้องให้หมอวินิจฉัยจากอาการ ประวัติการกิน และผลตรวจ ถ้าสงสัย อย่าเพิ่งซื้อวิตามินซีขนาดสูงมาให้ลูกกินเอง

9. กินวิตามินซีเยอะเกินไป ลูกจะเป็นอะไรไหม

ใจความสำคัญ: ให้ตามขนาดบนฉลาก อย่าให้หลายผลิตภัณฑ์ซ้อนกัน และเก็บขวดให้พ้นมือเด็ก

วิตามินซีมีพิษน้อย แต่ก็ไม่ใช่ยิ่งมากยิ่งดี DRI 2563 ใช้ค่าของสหรัฐฯ ว่าผู้ใหญ่ไม่ควรได้เกินวันละ 2,000 มก. ผลข้างเคียงที่เจอได้คือคลื่นไส้ ปวดเกร็งท้อง และท้องเสีย และถ้าได้ทางปากถึง 5-10 กรัมจะทำให้ท้องเสียได้ DRI 2563 ไม่ได้กำหนดปริมาณสูงสุดแยกสำหรับเด็กไว้ แต่ลูกตัวเล็กกว่าผู้ใหญ่หลายเท่า จึงไม่ควรเอาตัวเลข 2,000 มก. ของผู้ใหญ่มาใช้กับลูก

AAP เตือนว่าการให้วิตามินขนาดสูงมาก เช่น วิตามินเอ ซี หรือดีปริมาณมาก ทำให้เกิดอาการเป็นพิษได้ ตั้งแต่คลื่นไส้ ผื่น ไปจนถึงปวดหัว NHS ก็แนะนำให้ใช้ตามขนาดบนฉลาก และไม่ให้วิตามินเสริมสองตัวพร้อมกัน เพราะส่วนผสมอาจซ้ำกัน

กลุ่มที่ต้องระวังเป็นพิเศษตาม DRI 2563 คือคนที่เสี่ยงโรคไต ซึ่งไม่ควรได้วิตามินซีเกินวันละ 1,000 มก. และคนที่เสี่ยงภาวะธาตุเหล็กเกิน เช่น ผู้ป่วยธาลัสซีเมีย ซึ่งควรเลี่ยงวิตามินซีปริมาณมาก ถ้าลูกอยู่ในกลุ่มนี้ ให้ถามแพทย์ที่ดูแลก่อนทุกครั้ง

เรื่องวันละกี่เม็ด และถ้าเผลอให้เกินควรทำยังไง เราแยกไว้ใน วิตามินซีเด็กกินวันละกี่เม็ด

10. ระวังอะไรบ้าง และเมื่อไหร่ควรพาลูกไปหาหมอ

วิตามินซีเป็นวิตามินที่คนคุ้นเคย เลยข้ามการอ่านฉลากไปได้ง่าย ก่อนให้ลูกกิน ลองเช็กจุดเหล่านี้

⚠️ ข้อควรระวัง

  • ลูกอายุไม่ถึง 1 ปี: ถามแพทย์ก่อนให้วิตามินเสริมทุกชนิด
  • ธาลัสซีเมียหรือภาวะธาตุเหล็กเกิน: DRI 2563 ให้เลี่ยงวิตามินซีปริมาณมาก ถามแพทย์ที่ดูแลก่อน
  • โรคไตหรือเคยเป็นนิ่ว: ถามแพทย์ก่อนให้วิตามินซีเสริม
  • กินหลายผลิตภัณฑ์: บวกวิตามินซีจากทุกฉลากก่อน และไม่ให้วิตามินเสริมสองตัวพร้อมกันโดยไม่ถามเภสัชกร
  • กินยาประจำอยู่: ถามแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเพิ่มวิตามินทุกชนิด
  • ท้องเสีย ปวดท้อง หรือคลื่นไส้หลังเริ่มกิน: หยุดก่อนแล้วถามเภสัชกร
  • พาไปหาหมอ: ลูกปวดขา ไม่ยอมเดิน เหงือกบวมหรือเลือดออก ช้ำง่าย แผลหายช้า น้ำหนักไม่ขึ้น หรือป่วยบ่อยจนคุณกังวล
  • เก็บให้พ้นมือเด็ก: เม็ดเคี้ยวและกัมมี่รสผลไม้หน้าตาเหมือนขนม

11. คำถามที่พบบ่อย

วิตามินซีเด็กมีน้ำตาลไหม?

บางสูตรมี บางสูตรไม่มี โดยเฉพาะแบบกัมมี่ แบบน้ำ และแบบชงที่ปรุงรสให้เด็กกินง่าย ให้ดูรายการส่วนประกอบบนฉลากว่ามีน้ำตาล ซูโครส กลูโคส หรือไซรัปไหม และดูกรอบข้อมูลโภชนาการว่าหนึ่งหน่วยบริโภคมีน้ำตาลกี่กรัม ถ้าลูกกินทุกวัน น้ำตาลส่วนนี้ก็นับรวมในวันนั้นด้วย

วิตามินซีเด็กกินทุกวันได้ไหม?

วิตามินซีจากอาหารควรได้ทุกวันอยู่แล้ว เพราะร่างกายเก็บไว้ได้จำกัดและขับส่วนเกินออกทางปัสสาวะ ส่วนวิตามินซีแบบเสริม ถ้ามีเหตุผลให้กิน เช่น ลูกกินผักผลไม้ได้น้อยมาก ให้กินตามขนาดบนฉลาก หรือตามที่แพทย์หรือเภสัชกรแนะนำ และไม่ให้หลายผลิตภัณฑ์ซ้อนกัน

วิตามินซีเด็ก 100 mg พอไหม?

100 มก. สูงกว่าค่าที่ DRI 2563 แนะนำสำหรับเด็กทุกวัยจนถึง 15 ปีแล้ว (25-85 มก. ต่อวัน) จึงไม่ใช่ปริมาณที่น้อยเกินไป คำถามที่ควรถามก่อนคือลูกต้องเสริมจริงไหม ถ้าลูกกินผลไม้ได้ทุกวัน อาจไม่ต้องเสริมเลย ถ้าจะให้ ให้ตามขนาดบนฉลากหรือตามที่แพทย์แนะนำ

วิตามินซีผู้ใหญ่เด็กกินได้ไหม?

ไม่ควรให้เอง เม็ดสำหรับผู้ใหญ่ทำมาสำหรับคนตัวใหญ่ ถ้าฉลากเขียน 1,000 มก. เม็ดเดียวก็เท่ากับ 40 เท่าของค่าที่เด็ก 1-3 ปีควรได้ต่อวัน การหักแบ่งเองก็กะปริมาณได้ยาก ถ้าจำเป็นต้องเสริม ให้เลือกผลิตภัณฑ์สำหรับเด็ก หรือถามเภสัชกรว่าควรใช้ขนาดไหน

วิตามินซีเด็กควรกินตอนไหน เช้าหรือก่อนนอน?

ยังไม่มีงานวิจัยในเด็กที่บอกว่าช่วงไหนได้ผลกว่ากัน เลือกเวลาที่ทำได้ทุกวันและตรงกับฉลาก การกินพร้อมหรือหลังมื้อที่มีข้าว ถั่ว หรือผักใบเขียว ช่วยให้ร่างกายดูดซึมธาตุเหล็กจากพืชได้ดีขึ้น ถ้าเป็นแบบเม็ดเคี้ยว เล่าให้ทันตแพทย์ฟังด้วย

ลูกเป็นหวัดอยู่ ให้กินวิตามินซีเพิ่มช่วยไหม?

งานทบทวนของ Cochrane พบว่าการเริ่มกินวิตามินซีตอนเป็นหวัดแล้วไม่ได้ช่วยให้หวัดสั้นลงอย่างชัดเจน ผลที่เห็นมีเฉพาะในคนที่กินเป็นประจำ และผลนั้นก็เล็ก สิ่งที่ช่วยได้จริงคือให้ลูกพักผ่อน ดื่มน้ำ และพาไปหาหมอถ้ามีไข้สูง หายใจเหนื่อย หรืออาการไม่ดีขึ้น

สรุป

วิตามินซีเด็กจำเป็นต่อร่างกายทุกวัน แต่ต้องการไม่มาก เด็ก 1-3 ปีควรได้วันละ 25 มก. และเพิ่มเป็น 60 มก. ตอน 9-12 ปี ซึ่งผลไม้สดมื้อเดียวก็มักพอ เด็กที่ควรคุยกับหมอเรื่องเสริมคือเด็กที่กินผักผลไม้น้อยมาก ดื่มนมแทนข้าว หรือเลือกกินมาก ถ้าจะให้แบบเสริม ให้อ่านมิลลิกรัมต่อหน่วยบริโภคบนฉลาก กินตามขนาดที่ระบุ และอย่าหวังผลเรื่องหวัดหรือภูมิแพ้เกินกว่าที่งานวิจัยบอก

📚 แหล่งอ้างอิง

9 แหล่ง
  1. กรมอนามัย: ปริมาณสารอาหารอ้างอิงที่ควรได้รับประจำวันสำหรับคนไทย พ.ศ. 2563 (DRI 2563) บทวิตามินซี หน้า 244-257
  2. PubMed: Hemilä H, Chalker E. Vitamin C for preventing and treating the common cold. Cochrane Database Syst Rev. 2013
  3. PubMed: Milan SJ, Hart A, Wilkinson M. Vitamin C for asthma and exercise-induced bronchoconstriction. Cochrane Database Syst Rev. 2013
  4. PubMed: Trangkanont T, Puwanant M, Chotsampancharoen T. Clinical Characteristics and Outcomes of Pediatric Vitamin C Deficiency. Nutrients. 2025
  5. PubMed: Kothari P, et al. The risk for scurvy in children with neurodevelopmental disorders. Spec Care Dentist. 2020
  6. PubMed: DeFrancesco CJ, et al. Scurvy as a Cause of Leg Pain and Limp in Pediatric and Adolescent Patients. J Pediatr Soc North Am. 2024
  7. PubMed: Lertsooksawat W, et al. Erosive potential of children’s chewable vitamin supplements: An in vitro investigation. J Dent Res Dent Clin Dent Prospects. 2024
  8. HealthyChildren.org (AAP): Where We Stand: Vitamins
  9. NHS: Vitamins for children

ข้อมูลเพื่อความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ บทความนี้สรุปจากงานวิจัยและแหล่งข้อมูลที่อ้างอิงด้านบน ไม่ได้ใช้แทนการวินิจฉัยหรือรักษาโดยแพทย์ ก่อนให้ลูกกินอาหารเสริมใด ๆ โดยเฉพาะเด็กอายุไม่ถึง 1 ปี เด็กที่มีโรคประจำตัว หรือกินยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
เขียนโดย เวล · ทีม mywellthy · อัปเดตล่าสุด 14 พ.ย. 2569

โฆษณา
เวล — ผู้เขียน mywellthyนักเขียนสายสุขภาพของ mywellthy อ่านงานวิจัยแล้วสรุปเป็นภาษาที่เข้าใจง่าย บอกตรง ๆ ว่าอะไรมีหลักฐานแค่ไหน และควรระวังอะไร (ไม่ใช่แพทย์หรือเภสัชกร)ข้อมูลนี้มีไว้เพื่อความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ · บางลิงก์เป็นลิงก์ affiliate