
ในบทความนี้8 หัวข้อ
เวย์โปรตีนกินทุกวันได้ ถ้าคุณเป็นผู้ใหญ่ที่ไตปกติ และไม่แพ้นม งานทดลองที่ติดตามกินโปรตีนสูงนานที่สุดที่เราเปิดอ่านคือ 1 ปี ไม่พบผลเสียต่อค่าไต ค่าตับ และไขมันในเลือด แต่ที่สำคัญกว่าคำว่า “ทุกวัน” คือโปรตีนรวมของทั้งวัน เพราะเกินราว 1.6 กรัม/กก. แล้ว กล้ามเนื้อก็ไม่ได้เพิ่มตาม
หน้านี้ตอบเรื่องกินทุกวันและโปรตีนรวมต่อวัน ส่วนเรื่องกินตอนไหนและวันละกี่ช้อน อยู่ที่ เวย์โปรตีนกินตอนไหน วันละกี่ช้อน และข้อควรระวัง ถ้ายังไม่รู้จักเวย์ ให้เริ่มที่ เวย์โปรตีนคืออะไร ช่วยอะไร ประเภท และข้อควรรู้ก่อนเลือก
TL;DRสรุปสั้นๆ อ่าน 30 วิ
กินทุกวันได้ในคนไตปกติ แต่ไม่จำเป็นต้องกินทุกวัน ให้ดูที่เป้าโปรตีนรวมของทั้งวันก่อน
- กินทุกวันได้ไหม: งานรวม 28 งานทดลอง 1,358 คนที่ไม่มีโรคไต ไม่พบว่าอาหารโปรตีนสูงทำให้การกรองของไตเปลี่ยน และงานทดลอง 1 ปีในชายที่เล่นเวทไม่พบผลเสียต่อค่าไต ค่าตับ (🟢)
- โปรตีนต่อวัน: ค่าขั้นต่ำสำหรับผู้ใหญ่ทั่วไปคือ 0.8 กรัม/กก. คนออกกำลังกายมักแนะนำ 1.4 ถึง 2.0 กรัม/กก. (🟢)
- เกินแล้วไม่เพิ่ม: งานรวม 49 งานทดลองพบว่าเกินราว 1.6 กรัม/กก./วัน กล้ามเนื้อไม่เพิ่มตาม (🟢)
- ระวัง: คนเป็นโรคไตเรื้อรังหรือแพ้โปรตีนนมไม่ควรกินเองทุกวัน ต้องถามแพทย์ก่อน
1. เวย์โปรตีนกินทุกวันได้ไหม
ได้ สำหรับผู้ใหญ่ที่ไตปกติและไม่แพ้นม เวย์เป็นโปรตีนจากนม ถ้านับเป็นอาหารอย่างหนึ่ง การกินทุกวันก็ไม่ต่างจากการกินไข่หรือนมทุกวัน สิ่งที่ต้องระวังจริง ๆ คือปริมาณรวมและสุขภาพไตของแต่ละคน

🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟢 หลักฐานค่อนข้างชัด (เฉพาะคนไตปกติ)
งานรวมผลจากหลายงานวิจัย (Devries et al., 2018) รวมงานทดลอง 28 งาน 1,358 คนที่ไม่มีโรคไต เทียบอาหารโปรตีนสูง (ตั้งแต่ 1.5 กรัม/กก./วัน หรือ 100 กรัม/วันขึ้นไป) กับโปรตีนปกติหรือต่ำกว่า พบว่าการเปลี่ยนแปลงของอัตราการกรองของไตไม่ต่างกัน ส่วนค่าหลังจบงานของกลุ่มโปรตีนสูงสูงกว่าเล็กน้อย ไม่ใช่ต่ำกว่า ผู้วิจัยบอกข้อจำกัดว่าความเสี่ยงเรื่องการเลือกผู้เข้าร่วมของงานที่รวมมายังไม่ชัด
🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟡 หลักฐานจำกัด (คนน้อย เป็นผู้ชายเล่นเวทล้วน)
งานทดลองของ Antonio et al. (2016) ให้ชายที่เล่นเวท 14 คน กินอาหารปกติ (ราว 2.5 กรัม/กก./วัน) สลับกับอาหารโปรตีนสูง (ราว 3.3 กรัม/กก./วัน) รวมประมาณ 1 ปี พบว่าไขมันในเลือด ค่าตับ และค่าไตไม่เสียลง ไขมันในร่างกายก็ไม่เพิ่มแม้พลังงานรวมเพิ่ม สมาคมโภชนาการการกีฬา ISSN (Jäger et al., 2017) ก็สรุปในเอกสารจุดยืนปี 2017 ว่าไม่มีหลักฐานจากงานควบคุมที่ชี้ว่าการกินโปรตีนสูงเป็นอันตรายในคนสุขภาพดีที่ออกกำลังกาย
ข้อควรจำคือหลักฐานทั้งหมดนี้นานสุด 1 ปี และส่วนใหญ่ศึกษาคนที่ออกกำลังกาย ถ้าคุณจะกินเป็นสิบปี เรายังไม่มีงานที่ตอบคำถามนั้นโดยตรง
2. โปรตีนต่อวันเท่าไหร่ถึงพอ
ผู้ใหญ่ทั่วไปต้องการอย่างน้อย 0.8 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กก. ต่อวัน ส่วนคนออกกำลังกายสม่ำเสมอ ISSN แนะนำราว 1.4 ถึง 2.0 กรัม/กก./วัน และงานทดลองชี้ว่าเกินราว 1.6 กรัม/กก./วันแล้ว การเสริมเพิ่มไม่ได้ช่วยเพิ่มกล้ามเนื้อต่อ ตัวเลขเหล่านี้คือ “โปรตีนรวมทั้งวัน” ทั้งจากอาหารและเวย์

ตารางด้านล่างเราคูณน้ำหนักตัวกับตัวเลขข้างบนให้ดู คุณหาของตัวเองได้ด้วยการเอาน้ำหนักตัวคูณ 0.8 หรือคูณ 1.4 และ 2.0
ปัดซ้ายขวาเพื่อดูครบ →
| น้ำหนักตัว | ขั้นต่ำ (0.8 กรัม/กก.) | คนออกกำลังกาย (1.4 ถึง 2.0 กรัม/กก.) |
|---|---|---|
| 50 กก. | 40 กรัม | 70 ถึง 100 กรัม |
| 60 กก. | 48 กรัม | 84 ถึง 120 กรัม |
| 70 กก. | 56 กรัม | 98 ถึง 140 กรัม |
| 80 กก. | 64 กรัม | 112 ถึง 160 กรัม |
🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟢 หลักฐานค่อนข้างชัด
งานรวมผลจากหลายงานวิจัย (Morton et al., 2018) รวมงานทดลอง 49 งาน 1,863 คน ที่เสริมโปรตีนร่วมกับเล่นเวทอย่างน้อย 6 สัปดาห์ พบว่ากล้ามเนื้อและแรงเพิ่มขึ้นเล็กน้อย และเมื่อโปรตีนรวมทั้งวันเกินราว 1.6 กรัม/กก. การเสริมเพิ่มก็ไม่ได้เพิ่มกล้ามเนื้อต่อ ผลของการเสริมจะลดลงตามอายุที่มากขึ้น
ตัวอย่างเช่นคนหนัก 60 กก. ที่ออกกำลังกาย ช่วง 84 ถึง 120 กรัมคือกรอบที่งานเหล่านี้ใช้ และตัวเลขราว 96 กรัม (คูณ 1.6) เป็นจุดที่งานรวม 49 งานพบว่าเริ่มไม่ได้เพิ่มกล้ามเนื้อแล้ว
3. เวย์ควรเป็นส่วนไหนของโปรตีนทั้งวัน
เวย์ควรเป็นส่วนที่เติมเมื่อโปรตีนจากอาหารไม่ถึงเป้า ไม่ใช่ตัวหลัก ISSN ระบุว่าคนที่ออกกำลังกายสามารถได้โปรตีนครบจากอาหารจริงได้ แต่เวย์ช่วยให้ได้ปริมาณและคุณภาพที่ต้องการได้สะดวก โดยไม่เพิ่มพลังงานมากเกินไป และแนะนำให้เน้นอาหารจริงที่มีกรดอะมิโนจำเป็นครบ

วิธีคิดที่ใช้ได้ทุกวันมี 3 ขั้น คูณน้ำหนักตัวเพื่อหาเป้า จดคร่าว ๆ ว่าอาหารวันนั้นให้โปรตีนเท่าไหร่ แล้วเอาส่วนที่ขาดไปหารด้วยโปรตีนต่อช้อนบนฉลาก
ลองดูตัวอย่างสมมติ คนหนัก 60 กก. ตั้งเป้า 96 กรัม วันนี้อาหารให้ประมาณ 60 กรัม ขาดอีก 36 กรัม ถ้าฉลากเวย์บอกว่าโปรตีน 24 กรัมต่อช้อน ก็ต้องใช้ราว 1.5 ช้อน แต่ถ้าอาหารวันนั้นให้ถึง 96 กรัมอยู่แล้ว ก็ไม่ต้องกินเวย์เลยก็ได้ ตัวเลขในตัวอย่างนี้เราสมมติขึ้นเพื่อฝึกคำนวณ ไม่ใช่ฉลากของสินค้าจริง
4. วันที่ไม่ได้ออกกำลังกาย ต้องกินไหม
ไม่จำเป็น และไม่มีกฎว่าต้องกินทุกวัน งานส่วนใหญ่ที่เราเปิดอ่านศึกษาคนที่เล่นเวทอยู่ ส่วนคนที่ไม่ออกกำลังกายมีข้อมูลน้อยกว่า วันไหนอาหารถึงเป้าแล้ว ข้ามเวย์ไปได้ ISSN ระบุว่าผลของการออกกำลังกายต่อการสร้างกล้ามเนื้ออยู่ได้ราว 24 ชั่วโมงหลังซ้อม จึงไม่ต้องรีบชงทุกครั้ง
🔬 งานวิจัยบอกว่า · ⚪ ยังน้อยและขัดกัน
งานทบทวนอย่างเป็นระบบ (Vasconcelos et al., 2021) รวบรวมเอกสาร 11 ชิ้น และสรุปว่าผลเสียที่รายงานส่วนใหญ่มาจากการใช้เวย์มากเกินและยาวนาน ซึ่งเป็นห่วงเรื่องไตกับตับและอาจชัดขึ้นเมื่อไม่ออกกำลังกาย แต่บทวิจารณ์ในวารสารเดียวกัน (Reis, 2021) ตั้งชื่อว่าข้อสรุปเรื่องผลเสียต่อไตและตับยังไม่มีหลักฐานรองรับ เรามีแค่บทคัดย่อ จึงสรุปได้เพียงว่าผู้เชี่ยวชาญเห็นไม่ตรงกัน
เราไม่พบงานที่ทดสอบว่าต้อง “พักเวย์” เป็นช่วง ๆ ดังนั้นไม่มีหลักฐานให้ต้องวนพัก 1 เดือนกินเดือนอื่น ถ้าจะลดก็ลดเพราะอาหารเริ่มพอแล้ว
5. กินทุกวันเป็นปีแล้ว ต้องดูอะไรบ้าง
ให้ดูสามเรื่อง คือผลตรวจไตถ้าอยู่ในกลุ่มเสี่ยง อาการของร่างกายตัวเอง และโปรตีนต่อช้อนบนฉลากทุกครั้งที่เปลี่ยนสูตรหรือยี่ห้อ
เรื่องไต NIDDK ระบุว่าคนส่วนใหญ่ในระยะแรกของโรคไตเรื้อรังไม่มีอาการ ทางเดียวที่จะรู้คือตรวจเลือดและปัสสาวะ ถ้าคุณเป็นเบาหวาน ความดันสูง โรคหัวใจ หรือมีคนในครอบครัวเป็นโรคไต ให้ตรวจก่อนเพิ่มโปรตีนมาก ๆ และตรวจซ้ำตามที่แพทย์นัด
เรื่องอาการ ถ้าท้องอืดหรือท้องเสียหลังกินเป็นประจำ หรือสังเกตว่าสิวแย่ลง ให้ดูรายละเอียดและวิธีรับมือใน เวย์โปรตีนข้อดีข้อเสีย และข้อควรระวังก่อนกิน
ส่วนเรื่องฉลาก โปรตีนต่อช้อนไม่เท่ากันทุกสูตร พอเปลี่ยนกระปุกใหม่ ให้คำนวณจำนวนช้อนจากฉลากใหม่ ไม่ใช้ตัวเลขเดิม
6. ใครไม่ควรกินทุกวัน
คนที่เป็นโรคไตเรื้อรังและคนแพ้โปรตีนนมไม่ควรกินเองทุกวัน ส่วนคนตั้งครรภ์ ให้นมบุตร เด็ก และคนที่กินยาประจำ ควรถามแพทย์หรือเภสัชกรก่อน เพราะโปรตีนที่เราอ้างข้างบนส่วนใหญ่ศึกษาในผู้ใหญ่สุขภาพดี
อาจเหมาะกับ
- ผู้ใหญ่ไตปกติที่โปรตีนจากอาหารยังไม่ถึงเป้า
- คนเล่นเวทสม่ำเสมอที่อยากได้โปรตีนแบบสะดวก
ไม่เหมาะ หรือต้องถามแพทย์ก่อน
- คนเป็นโรคไตเรื้อรัง หรือแพทย์ให้คุมโปรตีน
- คนแพ้โปรตีนนม
- คนตั้งครรภ์ ให้นมบุตร เด็ก และวัยรุ่น
- คนที่กินยาประจำและยังไม่ได้ถามเภสัชกร
MedlinePlus ระบุว่านมวัวเป็นสาเหตุที่พบบ่อยของการแพ้อาหาร และการแพ้บางครั้งรุนแรงถึงขั้นแอนาฟิแล็กซิส ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ เวย์ทุกแบบรวมไอโซเลทยังเป็นโปรตีนนม จึงไม่ใช่ทางเลือกของคนแพ้นม
7. ข้อควรระวังก่อนกิน
⚠️ ข้อควรระวัง
- โรคไตเรื้อรัง: ห้ามเพิ่มโปรตีนเสริมเอง ให้แพทย์หรือนักกำหนดอาหารกำหนด
- เสี่ยงโรคไต: เบาหวาน ความดันสูง โรคหัวใจ หรือมีคนในครอบครัวเป็นโรคไต ควรตรวจไตก่อนเพิ่มโปรตีนมาก
- แพ้โปรตีนนม: เลี่ยงเวย์ทุกแบบ ถ้ามีผื่น บวม หรือหายใจลำบาก ให้ไปพบแพทย์ทันที
- กินเกินเป้า: เกินราว 1.6 กรัม/กก./วัน งานทดลองไม่พบกล้ามเนื้อเพิ่มตาม
- ตั้งครรภ์ ให้นมบุตร เด็ก หรือกินยาประจำ: ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน
8. คำถามที่พบบ่อย
ได้ในผู้ใหญ่ที่ไตปกติและไม่แพ้นม งานรวม 28 งานทดลองไม่พบว่าอาหารโปรตีนสูงทำให้การกรองของไตเปลี่ยน และงานทดลองนานราว 1 ปีในชายที่เล่นเวทไม่พบผลเสียต่อค่าไตกับค่าตับ ส่วนการกินนานกว่านี้ เรายังไม่มีงานตอบโดยตรง
ผู้ใหญ่ทั่วไปอย่างน้อย 0.8 กรัม/กก./วัน คนออกกำลังกายสม่ำเสมอ ISSN แนะนำ 1.4 ถึง 2.0 กรัม/กก./วัน คนหนัก 60 กก. จึงอยู่ที่ราว 48 กรัม และ 84 ถึง 120 กรัม ตามลำดับ นับรวมทั้งอาหารและเวย์
งานรวม 49 งานทดลองพบว่าเมื่อโปรตีนรวมเกินราว 1.6 กรัม/กก./วัน การเสริมเพิ่มไม่ได้ช่วยเพิ่มกล้ามเนื้อต่อ ดังนั้นถ้าเป้าถึงแล้ว การเพิ่มช้อนไม่ได้ทำให้ผลดีขึ้น และอาจเพิ่มพลังงานโดยไม่จำเป็น
เราไม่พบงานที่ทดสอบว่าต้องพักเวย์เป็นรอบ จึงไม่มีหลักฐานให้ต้องกินแล้วหยุดเป็นเดือน ถ้าอาหารเริ่มให้โปรตีนถึงเป้าแล้ว ก็ลดหรือหยุดได้เลย
ได้ แต่ไม่จำเป็นถ้าอาหารถึงเป้าแล้ว งานส่วนใหญ่ศึกษาคนที่เล่นเวท จึงมีข้อมูลในคนไม่ออกกำลังกายน้อยกว่า ถ้าไม่แน่ใจ ให้ใช้เป้าของคนทั่วไปที่ 0.8 กรัม/กก./วัน เป็นจุดเริ่ม
คนเป็นโรคไตเรื้อรังหรือแพทย์ให้คุมโปรตีน และคนแพ้โปรตีนนม ไม่ควรกินเอง ส่วนคนตั้งครรภ์ ให้นมบุตร เด็ก และคนที่กินยาประจำ ควรถามแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเริ่ม
สรุป
เวย์โปรตีนกินทุกวันได้ในผู้ใหญ่ที่ไตปกติและไม่แพ้นม หลักฐานนานสุดที่เปิดอ่านคือ 1 ปี สิ่งที่ควรดูมากกว่าคำว่า “ทุกวัน” คือโปรตีนรวมทั้งวัน ผู้ใหญ่ทั่วไป 0.8 กรัม/กก. คนออกกำลังกาย 1.4 ถึง 2.0 กรัม/กก. และเกินราว 1.6 กรัม/กก. กล้ามเนื้อก็ไม่เพิ่มต่อ วันไหนอาหารถึงเป้าก็ข้ามเวย์ได้ ถ้าเป็นโรคไตหรือแพ้นม ให้ถามแพทย์ก่อน
📚 แหล่งอ้างอิง
8 แหล่ง
- PubMed: Devries MC, et al. Changes in Kidney Function Do Not Differ between Healthy Adults Consuming Higher- Compared with Lower- or Normal-Protein Diets: A Systematic Review and Meta-Analysis. J Nutr. 2018
- PubMed: Antonio J, et al. A High Protein Diet Has No Harmful Effects: A One-Year Crossover Study in Resistance-Trained Males. J Nutr Metab. 2016
- PubMed Central: Jäger R, et al. International Society of Sports Nutrition Position Stand: protein and exercise. J Int Soc Sports Nutr. 2017
- PubMed: Morton RW, et al. A systematic review, meta-analysis and meta-regression of the effect of protein supplementation on resistance training-induced gains in muscle mass and strength in healthy adults. Br J Sports Med. 2018
- PubMed: Vasconcelos QDJS, et al. Whey protein supplementation and its potentially adverse effects on health: a systematic review. Appl Physiol Nutr Metab. 2021
- PubMed: Reis CEG. Discussion of “Whey protein supplementation and its potentially adverse effects on health: a systematic review”. Appl Physiol Nutr Metab. 2021
- NIDDK (NIH): What Is Chronic Kidney Disease in Adults?
- MedlinePlus: Food Allergy
ข้อมูลเพื่อความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ บทความนี้สรุปจากงานวิจัยและแหล่งข้อมูลที่อ้างอิงด้านบน ไม่ได้ใช้แทนการวินิจฉัยหรือรักษาโดยแพทย์ ก่อนเริ่มกินอาหารเสริมใด ๆ โดยเฉพาะถ้ามีโรคประจำตัว กินยาอยู่ ตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
เขียนโดย เวล · ทีม mywellthy




เวย์โปรตีน ยี่ห้อไหนดี

