หน้าแรก › บทความ › วิตามินและแร่ธาตุ › Zinc กินตอนไหน? เช้าหรือก่อนนอน ท้องว่างหรือพร้อมอาหาร ห้ามกินกับอะไร และวันละเท่าไหร่

Zinc กินตอนไหน? เช้าหรือก่อนนอน ท้องว่างหรือพร้อมอาหาร ห้ามกินกับอะไร และวันละเท่าไหร่

แชร์บทความนี้
เวลถือขวดอาหารเสริมปิดฝาที่โต๊ะอาหารเช้า ข้างเวลลี่ถือป้าย Zn สื่อว่าซิงค์ควรกินตอนไหน

Zinc กินตอนไหนดี ยังไม่มีงานวิจัยที่พิสูจน์ว่าเช้าหรือก่อนนอนดีกว่ากัน เราค้นแล้วไม่เจองานเทียบตรง ๆ ข้อมูลที่มีอยู่เป็นเรื่องมื้ออาหาร ท้องว่างทำให้ระดับในเลือดสูงกว่า แต่ถ้าคลื่นไส้ก็ย้ายไปกินพร้อมอาหารได้ เรื่องที่ต้องจริงจังกว่าคือเพดาน 40 มก./วัน และการเว้นห่างจากยาปฏิชีวนะ

ตัวเลขซิงค์ในบทความนี้ทุกตัวเป็น ซิงค์จริง (elemental zinc) ไม่ใช่น้ำหนักของสารทั้งก้อน ถ้าตรงไหนเป็นน้ำหนักเกลือ เราจะเขียนกำกับไว้ครับ

TL;DRสรุปสั้นๆ อ่าน 30 วิ

เช้าหรือก่อนนอนยังไม่มีงานเทียบตรง ๆ เลือกเวลาที่ทำได้ทุกวันและอยู่ห่างจากยาที่ตีกับซิงค์

  • ท้องว่างหรือพร้อมอาหาร: ท้องว่างได้ระดับในเลือดสูงกว่า แต่กินพร้อมมื้อลดปริมาณรวมที่เข้าเลือดราว 28% ในงานเล็ก 10 คน
  • ต่อวัน: ผู้ชาย 11 มก. ผู้หญิง 8 มก. เพดาน (UL) ผู้ใหญ่ 40 มก./วัน นับรวมทุกแหล่ง
  • ทองแดง: ตั้งแต่ 50 มก./วันนานหลายสัปดาห์ รบกวนการดูดซึมทองแดงได้
  • ยาปฏิชีวนะ: ควิโนโลนและเตตราไซคลิน กินยาก่อนซิงค์อย่างน้อย 2 ชั่วโมง หรือหลังซิงค์ 4-6 ชั่วโมง

ในบทความนี้

  1. Zinc กินตอนไหน: เช้า กลางวัน หรือก่อนนอน
  2. ซิงค์กินตอนท้องว่างหรือพร้อมอาหาร
  3. กินซิงค์แล้วคลื่นไส้ ทำยังไงดี
  4. Zinc ควรกินวันละเท่าไหร่ และเพดาน 40 มก.
  5. ทำไมต้องระวังเรื่องทองแดง
  6. Zinc ห้ามกินกับอะไร
  7. เหมาะกับใคร / ไม่เหมาะกับใคร
  8. ข้อควรระวังก่อนกินซิงค์
  9. คำถามที่พบบ่อย

1. Zinc กินตอนไหน: เช้า กลางวัน หรือก่อนนอน

กินเวลาไหนก็ได้ เพราะเรายังไม่เจองานวิจัยในคนที่เทียบซิงค์ตอนเช้ากับตอนกลางคืนแล้ววัดผลชัดเจน และเอกสารของ NIH Office of Dietary Supplements (NIH ODS) ก็ไม่ได้กำหนดเวลากินไว้ ตัวที่ควรใช้เลือกเวลาคือมื้ออาหาร ยาที่กินอยู่ และอาการหลังกิน

NIH ODS ยังเตือนว่าระดับซิงค์ในเลือดเปลี่ยนตามเวลาที่เจาะ (เช้ากับเย็น) ตามเพศและอายุ และไม่ได้สอดคล้องกับปริมาณที่กินเสมอไป ถ้าเจอใครยกตัวเลขว่ากินเวลานั้นแล้วดูดซึมได้กี่เปอร์เซ็นต์ ให้ขอดูก่อนว่ามาจากงานวิจัยไหน เพราะเราตามหาแหล่งของตัวเลขแบบนั้นไม่เจอ

นาฬิกาปลุกข้างชามอาหารเช้า สื่อการกินซิงค์ให้เป็นเวลาเดิมทุกวัน

วิธีเลือกที่ใช้ได้จริงมี 3 ข้อ

  • ถ้าไม่ได้กินยาอะไร เลือกเวลาที่จำได้ทุกวัน
  • ถ้ากินยาปฏิชีวนะหรือเหล็กเม็ดอยู่ จัดซิงค์ให้ห่างจากตัวนั้นก่อน (ดูหัวข้อ 6)
  • ถ้ากินตอนเช้าท้องว่างแล้วคลื่นไส้ ย้ายไปกินพร้อมมื้อ หรือช่วงสายหลังอาหารเช้า (ดูหัวข้อ 3)

ส่วนการกินก่อนนอน เราไม่เจองานที่บอกว่าดีกว่าหรือแย่กว่าเวลาอื่น ถ้ามื้อเย็นผ่านไปนานแล้ว การกินก่อนนอนก็ใกล้เคียงการกินตอนท้องว่าง ใครท้องไวจึงอาจไม่สบายท้องได้ ข้อนี้เป็นการอนุมานจากหัวข้อถัดไป ยังไม่มีงานทดสอบตรง ๆ

2. ซิงค์กินตอนท้องว่างหรือพร้อมอาหาร

กินได้ทั้งสองแบบ งานวิจัยขนาดเล็กพบว่าตอนท้องว่างซิงค์เข้าเลือดได้มากกว่าและเร็วกว่า ส่วนการกินพร้อมมื้อทำให้ดูดซึมช้าลงและลดลงปานกลาง ถ้าท้องว่างแล้วไม่มีอาการ จะกินแบบนั้นก็ได้ ถ้าคลื่นไส้ ให้กินพร้อมอาหาร

🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟡 หลักฐานจำกัด
งานของ Nève et al. (1992) ให้อาสาสมัคร 10 คนกินซิงค์กลูโคเนตที่มีซิงค์ 45 มก. ใน 3 สภาวะ พบว่าเมื่อกินระหว่างอาหารเช้า ระดับสูงสุดในเลือด (Cmax) ลดลง 31% ปริมาณรวมที่เข้าเลือด (AUC) ลดลง 28% และใช้เวลาถึงจุดสูงสุด (tmax) นานขึ้น 57% แต่ถ้ากิน 2 ชั่วโมงหลังอาหาร ค่าต่าง ๆ กลับมาเป็นปกติ ผู้วิจัยสรุปว่ามื้ออาหารหน่วงการดูดซึมชัดเจน แต่ผลต่อปริมาณที่ได้อยู่ในระดับปานกลาง
งานทดลองแบบสุ่มของ Massih et al. (2021) ในผู้ชาย 35 คน ให้ซิงค์กลูโคเนตที่มีซิงค์ 25 มก. ทุกวันนาน 13 วัน หลัง 2 สัปดาห์ กลุ่มที่กินก่อนอาหารเช้า 30 นาที มีซิงค์ในพลาสมา 105 ไมโครกรัม/เดซิลิตร สูงกว่ากลุ่มที่กินพร้อมอาหารซึ่งอยู่ที่ 88.7 (ต่างกัน 18%) แต่ดัชนีการทำงานของเอนไซม์ FADS1 (เกี่ยวกับกรดไขมันจำเป็น) กลับสูงกว่า 15% ในกลุ่มที่กินพร้อมอาหาร ผู้วิจัยจึงเขียนว่าสองตัวชี้วัดนี้ไปคนละทาง และต้องศึกษาเพิ่ม

ระดับในเลือดสูงกว่าไม่ได้บอกว่าร่างกายใช้ซิงค์ได้ดีกว่าเสมอไป และเราไม่เจองานที่วัดผลลัพธ์สุขภาพระยะยาวเทียบสองแบบนี้ ข้อดีของท้องว่างจึงมีอยู่จริงแต่ไม่ได้มากจนต้องทนคลื่นไส้

ตัวเลขการดูดซึมราว 61% ที่พบบ่อยก็วัดตอนท้องว่างเหมือนกัน งานของ Wegmüller et al. (2014) ในผู้ใหญ่ 15 คน ให้ซิงค์ 10 มก. โดยไม่มีอาหาร พบว่าซิงค์ซิเตรตดูดซึมได้ 61.3% ซิงค์กลูโคเนต 60.9% และซิงค์ออกไซด์ 49.9%

จานอาหารมีไข่ หน่อไม้ฝรั่ง และมะเขือเทศ ตัวอย่างมื้อที่กินซิงค์พร้อมกันได้ถ้าท้องไว

มื้อแบบไหนดึงการดูดซึมลง

งานทบทวนของ Lönnerdal (2000) ระบุว่าไฟเตตในธัญพืช ข้าวโพด และข้าว มีผลลบชัดต่อการดูดซึมซิงค์จากมื้ออาหาร ส่วนปริมาณโปรตีนในมื้อมีผลบวก โปรตีนแต่ละชนิดต่างกันได้ เช่น เคซีนในนมยับยั้งเล็กน้อยเมื่อเทียบกับโปรตีนอื่น

ถ้าต้องกินพร้อมอาหาร มื้อที่มีเนื้อสัตว์หรือไข่จึงน่าจะดีกว่ามื้อที่เป็นธัญพืชล้วน ข้อนี้เป็นการอนุมานจากงานทบทวน ยังไม่มีงานที่ทดสอบกับอาหารเสริมซิงค์โดยตรงในแบบนี้

โฆษณา

3. กินซิงค์แล้วคลื่นไส้ ทำยังไงดี

ให้ย้ายไปกินพร้อมอาหารหรือหลังอาหาร แล้วเช็กขนาดว่าเกินเพดานไหม NIH ODS ระบุว่าซิงค์ปริมาณสูงทำให้คลื่นไส้ เวียนศีรษะ ปวดศีรษะ ไม่สบายท้อง อาเจียน และเบื่ออาหารได้ ถ้าลองแล้วยังไม่ดีขึ้น ให้หยุดและถามเภสัชกร

🔬 งานวิจัยบอกว่า · ⚪ หลักฐานยังน้อย (เรื่องท้องว่าง)
งานทดลองแบบปกปิดสองฝ่ายสลับกลุ่มของ Samman & Roberts (1987) ในอาสาสมัคร 47 คน ให้ซิงค์ 50 มก. (จากซิงค์ซัลเฟตน้ำหนัก 220 มก.) วันละ 3 ครั้ง รวม 150 มก./วัน นาน 6 สัปดาห์ พบอาการปวดศีรษะ ปวดเกร็งท้อง คลื่นไส้ เบื่ออาหาร หรืออาเจียน ในผู้หญิง 84% และผู้ชาย 18% ผู้หญิง 6 คนถอนตัว โดย 5 คนเป็นเพราะระคายกระเพาะ ผู้วิจัยตั้งข้อสังเกตว่าอาการอาจเกี่ยวกับน้ำหนักตัว

ตัวเลข 84% นี้มาจากขนาด 150 มก./วัน ซึ่งสูงกว่าเพดานเกือบ 4 เท่า และนับรวมหลายอาการ บทคัดย่อของงานก็ไม่ได้เทียบท้องว่างกับพร้อมอาหาร เราจึงไม่พบตัวเลขที่บอกได้ว่ากินพร้อมอาหารลดอาการได้กี่เปอร์เซ็นต์

แหล่งที่พูดถึงจังหวะกินตรงที่สุดคือฉลากยาซิงค์อะซิเตตบน DailyMed ซึ่งใช้กับโรควิลสันในขนาด 50 มก. วันละ 3 ครั้ง ฉลากให้กินตอนท้องว่าง และระบุว่าในกรณีที่พบน้อยซึ่งกระเพาะทนซิงค์ไม่ได้ มักเกิดกับโดสตอนเช้า ให้ย้ายโดสนั้นไปกินระหว่างมื้อเช้ากับมื้อกลางวันได้ ฉลากนี้ไม่ได้เขียนสำหรับอาหารเสริมทั่วไป แต่ชี้ไปทางเดียวกันว่าอาการมักเกิดกับโดสเช้าที่ท้องยังว่าง

ลำดับที่ลองได้คือ ย้ายไปกินพร้อมมื้อหรือหลังอาหาร ถ้ายังไม่ดีขึ้นให้ดูว่าขนาดต่อเม็ดสูงเกินจำเป็นไหม แล้วค่อยถามเภสัชกรเรื่องเปลี่ยนขนาด อาการอื่น ๆ และสัญญาณว่ากินเกิน เราแยกไว้ในหน้า ซิงค์ผลข้างเคียง กินเกินขนาดและใครควรระวัง

4. Zinc ควรกินวันละเท่าไหร่ และเพดาน 40 มก.

ผู้ใหญ่ผู้ชายต้องการซิงค์ 11 มก./วัน ผู้หญิง 8 มก./วัน ตามค่าที่ NIH ODS ใช้ เพดานสำหรับผู้ใหญ่คือ 40 มก./วัน นับรวมอาหารและอาหารเสริม ค่าในบทความนี้เป็นค่าของสหรัฐฯ เพราะเรายังยืนยันค่าของกรมอนามัย ปี 2563 จากเอกสารต้นฉบับไม่ได้

กลุ่ม ต้องการต่อวัน เพดาน (UL) ต่อวัน
ผู้ชาย 19 ปีขึ้นไป 11 มก. 40 มก.
ผู้หญิง 19 ปีขึ้นไป 8 มก. 40 มก.
ตั้งครรภ์ (19 ปีขึ้นไป) 11 มก. 40 มก.
ให้นมบุตร (19 ปีขึ้นไป) 12 มก. 40 มก.
วัยรุ่น 14-18 ปี (ชาย / หญิง) 11 / 9 มก. 34 มก.
เด็ก 9-13 ปี 8 มก. 23 มก.
เด็ก 4-8 ปี 5 มก. 12 มก.

ที่มา: NIH ODS (อิงค่า Food and Nutrition Board) · ค่าตั้งครรภ์และให้นมบุตรของวัยรุ่น 14-18 ปี คือ 12 และ 13 มก./วัน เพดาน 34 มก. · ทุกค่าเป็นซิงค์จริง

ตารางเต็มกับแหล่งอาหารของซิงค์อยู่ในบทความหลัก Zinc ช่วยอะไร? ซิงค์ (สังกะสี) คืออะไร สรุปงานวิจัยเรื่องหวัด สิว ดวงตา พร้อมปริมาณที่ควรได้ต่อวัน

หอยนางรมสดบนจาน แหล่งอาหารที่มีซิงค์สูงต่อหนึ่งหน่วยบริโภค

อ่านฉลากยังไงไม่ให้สับสน

NIH ODS ระบุว่าฉลาก Supplement Facts ของสหรัฐฯ แสดงปริมาณซิงค์จริง ไม่ใช่น้ำหนักสารทั้งก้อน ส่วนฉลากอื่น ให้ดูว่าตัวเลขนั้นเป็นซิงค์จริงหรือน้ำหนักเกลือ ตัวอย่างจากงานของ Samman & Roberts คือซิงค์ซัลเฟตน้ำหนัก 220 มก. มีซิงค์จริง 50 มก. ถ้าฉลากเขียนแค่ชื่อเกลือกับน้ำหนัก และไม่บอกซิงค์จริง ให้ถามเภสัชกร

ส่วนคำถามว่ากินวันละกี่เม็ด คำตอบขึ้นกับซิงค์จริงต่อเม็ด ถ้าเม็ดเดียวมี 75 มก. จริง ก็เกินเพดาน 40 มก. ไปแล้ว ถ้าคุณกินวิตามินรวมอยู่ด้วย ให้บวกซิงค์จากเม็ดนั้นก่อนเสมอ (วิตามินรวมคืออะไร จำเป็นไหม) และนับยาอมซิงค์ที่ใช้ตอนเป็นหวัดเข้าไปด้วย

กินครั้งละมาก ร่างกายไม่ได้รับตามนั้น

🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟡 หลักฐานจำกัด
งานของ Tran et al. (2004) ในผู้ใหญ่สุขภาพดี 8 คน ให้ซิงค์ซัลเฟตละลายน้ำขนาดต่าง ๆ แล้ววัดด้วยไอโซโทป พบว่ากิน 10.4 มก. ดูดซึมได้ 7.4 มก. กิน 20.3 มก. ได้ 11.0 มก. และกิน 30.1 มก. ได้ 11.2 มก. แบบจำลองคาดว่าการดูดซึมต่อครั้งสูงสุดอยู่ราว 13 มก. งานนี้ให้ตอนท้องว่างในรูปสารละลาย ตัวเลขจากเม็ดยาจึงอาจต่างออกไป

ข้อนี้ตรงกับที่ NIH ODS อธิบายว่ายิ่งกินมาก สัดส่วนที่ดูดซึมยิ่งลดลง ขนาดต่อครั้งที่เกิน 20 มก. จึงไม่ได้ให้ซิงค์เพิ่มตามตัวเลขบนฉลาก ส่วนการแบ่งกินหลายครั้งจะให้ผลดีกว่าไหม ยังไม่มีงานเทียบตรง ๆ ที่เราเจอ

5. ทำไมต้องระวังเรื่องทองแดง

เพดาน 40 มก. ตั้งจากระดับที่เริ่มกระทบสถานะทองแดงในร่างกาย NIH ODS ระบุว่าซิงค์ตั้งแต่ 50 มก./วันนานหลายสัปดาห์ อาจรบกวนการดูดซึมทองแดง กดภูมิคุ้มกัน และลด HDL ซิงค์จากอาหารแทบไม่ถึงระดับนี้ คนที่ต้องระวังจึงเป็นคนกินอาหารเสริมขนาดสูงต่อเนื่อง

🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟡 หลักฐานจำกัด
Fischer et al. (1984) ให้ผู้ชายสุขภาพดีกินซิงค์ 25 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 6 สัปดาห์ พบว่าทองแดงในพลาสมาไม่ต่างจากกลุ่มยาหลอก แต่เอนไซม์ที่ใช้ทองแดงในเม็ดเลือดแดง (Cu,Zn-SOD) ลดลงอย่างมีนัยสำคัญที่สัปดาห์ที่ 6
Yadrick et al. (1989) ให้ผู้หญิงกินซิงค์ 50 มก./วัน นาน 10 สัปดาห์ พบว่าเฟอร์ริติน ฮีมาโทคริต และเอนไซม์ตัวเดียวกันลดลง ส่วนกลุ่มที่กินเหล็กร่วม 50 มก. เอนไซม์นี้ยังลดลงเหมือนกัน
Samman & Roberts (1987) ที่ 150 มก./วัน นาน 6 สัปดาห์ ไม่พบทองแดงในพลาสมาเปลี่ยนอย่างมีนัยสำคัญ ผลจึงขึ้นกับตัวชี้วัดที่เลือกวัด

ผลระยะยาวเห็นชัดกว่าในฉลากยาซิงค์อะซิเตต ซึ่งมีรายงานหลังวางตลาดว่าการใช้นานเป็นเดือนถึงเป็นปี ลดการดูดซึมทองแดงจนขาดทองแดงได้ มีภาวะโลหิตจาง เม็ดเลือดขาวต่ำ เกล็ดเลือดต่ำ และปัญหาทางระบบประสาทตามมา NIH ODS ยังรายงานเคสแบบเดียวกันจากการใช้ครีมติดฟันปลอมที่มีซิงค์เกินขนาดติดต่อกันหลายปี

สูตร AREDS ในงานวิจัยโรคจอตาเสื่อม ซึ่งให้ซิงค์ 80 มก./วัน ใส่ทองแดง 2 มก. ไว้ในสูตรด้วย แต่นั่นเป็นสูตรเฉพาะที่ให้กับคนกลุ่มเสี่ยงสูงในงานทดลอง สำหรับคนทั่วไป วิธีที่ง่ายกว่าคืออยู่ใต้เพดาน 40 มก. เพราะเรื่องกินต่อเนื่องนานแค่ไหนมีรายละเอียดเยอะ เราแยกไว้ใน กินซิงค์ทุกวันได้ไหม กินนานแค่ไหน และเรื่องสมดุลทองแดง

ถ้าแพทย์สั่งซิงค์ขนาดสูงกว่า 40 มก. อยู่แล้ว NIH ODS ระบุว่าเพดานนี้ไม่ได้ใช้กับกรณีนั้น แต่ควรอยู่ในการดูแลของแพทย์

6. Zinc ห้ามกินกับอะไร

กลุ่มที่ต้องจัดเวลาจริงจังคือยาปฏิชีวนะควิโนโลนและเตตราไซคลิน กับยาเพนิซิลลามีน เหล็กเม็ดและแคลเซียมเสริมควรเลี่ยงการกินพร้อมกัน ส่วนวิตามินซีและวิตามินรวม NIH ODS ไม่ได้ระบุเป็นข้อห้าม แค่ต้องรวมปริมาณซิงค์จากทุกแหล่ง

กินคู่กับ เกิดอะไรขึ้น ทำยังไง
ยาปฏิชีวนะควิโนโลน / เตตราไซคลิน ตีกันในทางเดินอาหาร ดูดซึมลดลงทั้งคู่ กินยาก่อนซิงค์อย่างน้อย 2 ชั่วโมง หรือหลังซิงค์ 4-6 ชั่วโมง
ยาเพนิซิลลามีน ซิงค์ลดการดูดซึมและฤทธิ์ของยา ห่างกันอย่างน้อย 1 ชั่วโมง และถามแพทย์
ยาขับปัสสาวะกลุ่มไทอะไซด์ ขับซิงค์ทางปัสสาวะมากขึ้น ซิงค์ในเลือดลดลง คุยกับแพทย์เรื่องสถานะซิงค์
เหล็กเม็ดตั้งแต่ 25 มก. ลดการดูดซึมซิงค์และระดับในเลือด ไม่กินพร้อมกัน
แคลเซียมเสริม ลดการดูดซึมซิงค์จากมื้อนั้นได้ ไม่กินพร้อมกัน
แมกนีเซียม ซิงค์ขนาดสูงมาก (142 มก./วัน) อาจรบกวนแมกนีเซียม อยู่ใต้เพดาน 40 มก.

ที่มา: NIH ODS · แถวแคลเซียมจาก Wood & Zheng (1997)

ยาปฏิชีวนะ

🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟡 หลักฐานจำกัด
Penttilä et al. (1975) ให้อาสาสมัคร 7 คนกินซิงค์ซัลเฟต (ซิงค์ 45 มก.) พร้อมยาเตตราไซคลิน 500 มก. พบว่าระดับยาในเลือดลดลงราว 30% ส่วนด็อกซีไซคลินไม่เปลี่ยนอย่างมีนัยสำคัญ ผู้วิจัยมองว่าผลทางคลินิกค่อนข้างจำกัด
Polk et al. (1989) ในผู้ชาย 12 คน พบว่าวิตามินรวมผสมซิงค์ลดปริมาณยาไซโปรฟลอกซาซินในเลือดเหลือ AUC 11.3 จาก 14.5 และ 15.7 ไมโครกรัม·ชั่วโมง/มิลลิลิตร แต่ยังไม่รู้ว่าเป็นผลจากส่วนผสมตัวไหน

งานพวกนี้เล็กและเก่า แต่ยาปฏิชีวนะเป็นยาที่ไม่ควรเสี่ยงให้ดูดซึมลดลงระหว่างติดเชื้อ วิธีที่ง่ายที่สุดคือบอกเภสัชกรตอนรับยาว่ากินซิงค์หรือวิตามินรวมอยู่ รายการยาเต็มอยู่ในหน้า ซิงค์กับยาและวิตามินที่ต้องระวัง ยาปฏิชีวนะ แคลเซียม เหล็ก

ธาตุเหล็ก

🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟡 หลักฐานจำกัด
Solomons & Jacob (1981) พบว่าเหล็กเฟอรัสซัลเฟตต่อซิงค์ที่อัตราส่วน 1:1 ยับยั้งการดูดซึมซิงค์เล็กน้อย และที่ 2:1 กับ 3:1 ยับยั้งชัดเจน แต่เหล็กฮีมไม่มีผล และเมื่อซิงค์มาจากหอยนางรม เหล็กก็ไม่มีผลอย่างมีนัยสำคัญ
งานทบทวนของ Olivares et al. (2012) ระบุว่าซิงค์ก็ยับยั้งการดูดซึมเหล็กได้เมื่อให้พร้อมกันเป็นสารละลายตอนท้องว่าง แต่ไม่พบผลนี้เมื่อให้ในอาหารบางชนิด เช่น แฮมเบอร์เกอร์หรือนม

ปัญหาอยู่ที่การกินเป็นเม็ดเสริมพร้อมกัน NIH ODS ระบุว่าเหล็กที่เติมในอาหารไม่รบกวนการดูดซึมซิงค์อย่างมีนัยสำคัญ ถ้าแพทย์สั่งเหล็กอยู่ ให้ถามเรื่องการจัดเวลา เพราะเราไม่เจอตัวเลขชั่วโมงที่ยืนยันได้จากแหล่งที่เปิดอ่าน

แคลเซียมและนม

🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟡 หลักฐานจำกัด
Wood & Zheng (1997) ศึกษาผู้หญิงวัยหลังหมดประจำเดือน 18 คน พบว่าการเพิ่มแคลเซียมวันละ 468 มก. จากนมหรือแคลเซียมฟอสเฟตเสริม ลดการดูดซึมสุทธิและสมดุลของซิงค์ลงราว 2 มก./วัน ในอีกงานหนึ่ง แคลเซียม 600 มก. จากแคลเซียมคาร์บอเนตที่กินพร้อมมื้อ ลดการดูดซึมซิงค์จากมื้อนั้นลง 50% แต่เมื่อเติมซิงค์อีก 7.8 มก. ผลนี้ถูกชดเชยไป

แก้วนมบนโต๊ะ สื่อแคลเซียมปริมาณสูงที่อาจลดการดูดซึมซิงค์

ถ้ากินแคลเซียมเม็ดอยู่ การแยกไว้คนละมื้อทำได้ง่ายที่สุด ระยะห่างกี่ชั่วโมงยังไม่มีตัวเลขที่เรายืนยันได้ ส่วนนมแก้วเดียว งานนี้ยังบอกผลไม่ได้ เพราะวัดจากการเพิ่มแคลเซียมวันละหลายร้อยมิลลิกรัม

วิตามินซีและวิตามินรวม

NIH ODS ไม่ได้ระบุว่าซิงค์ตีกับวิตามินซี ฉลากยาซิงค์อะซิเตตก็เขียนว่าการศึกษาในผู้ป่วยโรควิลสันไม่พบปฏิกิริยากับวิตามินซี 1 กรัมต่อวัน จึงกินวันเดียวกันได้ เรื่องการกินคู่ซิงค์กับวิตามินซีในมุมภูมิคุ้มกัน ดูเพิ่มที่ วิตามินซี คืออะไร ช่วยอะไร ส่วนวิตามินรวม ข้อที่ต้องเช็กคือมีซิงค์อยู่แล้วเท่าไหร่ และมีเหล็กกับแคลเซียมอยู่ในเม็ดเดียวกันไหม

7. เหมาะกับใคร / ไม่เหมาะกับใคร

ซิงค์เสริมอาจเหมาะกับคนที่ได้จากอาหารไม่พอหรือเสี่ยงขาด ส่วนคนที่กินยาปฏิชีวนะ เพนิซิลลามีน ยาขับปัสสาวะ หรือมีผลิตภัณฑ์ซิงค์อื่นอยู่แล้ว ควรคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเริ่ม ถ้าอยากรู้ว่าซิงค์อาจช่วยเรื่องไหนบ้าง ดูซิงค์ช่วยเรื่องอะไร แยกตามเป้าหมาย

อาจเหมาะกับ

  • คนกินมังสวิรัติหรือวีแกน ซึ่ง NIH ODS ระบุว่าเสี่ยงได้ซิงค์ไม่พอ
  • คนที่มีโรคทางเดินอาหาร หรือเคยผ่าตัดลดน้ำหนัก (ให้แพทย์ประเมินก่อน)
  • หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรที่แพทย์ประเมินแล้วว่าควรเสริม

ไม่เหมาะ หรือต้องปรึกษาแพทย์ก่อน

  • คนที่กินยาปฏิชีวนะควิโนโลน เตตราไซคลิน หรือยาเพนิซิลลามีน
  • คนที่กินยาขับปัสสาวะกลุ่มไทอะไซด์
  • คนที่กินวิตามินรวมหรือยาอมซิงค์อยู่แล้ว (เสี่ยงเกิน 40 มก.)
  • เด็ก เพราะเพดานต่ำกว่าผู้ใหญ่มาก

8. ข้อควรระวังก่อนกินซิงค์

โดยรวมปัญหาของซิงค์มาจากการกินเกินขนาดต่อเนื่อง และการกินใกล้ยาบางตัว ถ้ากินยาประจำอยู่ ให้ถามเภสัชกรก่อนเริ่มทุกครั้ง และเช็กซิงค์จริงต่อเม็ดเทียบกับเพดาน 40 มก. ทุกครั้งที่เปลี่ยนสูตร

⚠️ ข้อควรระวัง

  • คลื่นไส้ ไม่สบายท้อง: ลองกินพร้อมอาหาร ถ้าไม่ดีขึ้นให้หยุดและถามเภสัชกร
  • เกินเพดาน 40 มก./วัน: ตั้งแต่ 50 มก./วันนานหลายสัปดาห์ รบกวนทองแดง กดภูมิคุ้มกัน และลด HDL ได้
  • ยาปฏิชีวนะควิโนโลน / เตตราไซคลิน: เว้นตามตารางในหัวข้อ 6 และบอกเภสัชกร
  • ยาเพนิซิลลามีน หรือยาขับปัสสาวะไทอะไซด์: ปรึกษาแพทย์ก่อน
  • แผลในกระเพาะ: ฉลากยาซิงค์อะซิเตตมีรายงานแผลในกระเพาะจากการใช้ระยะยาว ถ้าปวดท้องเรื้อรังให้หยุดและพบแพทย์
  • ผลิตภัณฑ์อื่นที่มีซิงค์: ยาอม ยาพ่นจมูก ครีมติดฟันปลอม ต้องนับรวม
  • เด็ก ตั้งครรภ์ ให้นมบุตร หรือมีโรคประจำตัว: ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนกินแบบเสริม

ถ้าไม่แน่ใจว่าฉลากหมายถึงซิงค์จริงหรือน้ำหนักเกลือ ถือขวดไปให้เภสัชกรดูตอนรับยาได้เลย จะได้เช็กขนาดกับยาที่กินอยู่ในครั้งเดียว

9. คำถามที่พบบ่อย

Zinc กินตอนท้องว่างได้ไหม?

กินได้ งานขนาดเล็กพบว่าตอนท้องว่างระดับซิงค์ในเลือดสูงกว่ากินพร้อมอาหาร แต่บางคนคลื่นไส้หรือไม่สบายท้อง ถ้ามีอาการให้ย้ายไปกินพร้อมมื้อ งานใน 10 คนพบว่ากินระหว่างมื้อลดปริมาณรวมที่เข้าเลือดลงราว 28% ซึ่งถือว่าปานกลาง

ซิงค์กินก่อนนอนได้ไหม?

กินได้ เรายังไม่เจองานวิจัยที่บอกว่าก่อนนอนดีกว่าหรือแย่กว่าตอนเช้า เลือกเวลาที่ทำได้ทุกวันและห่างจากยาที่ตีกับซิงค์ ถ้ามื้อเย็นผ่านไปนานแล้วรู้สึกไม่สบายท้อง ให้ย้ายไปกินพร้อมมื้อเย็นแทน แล้วดูว่าอาการดีขึ้นไหม

Zinc กินวันละกี่เม็ด 75 mg เยอะไปไหม?

ขึ้นกับซิงค์จริงต่อเม็ด ผู้ใหญ่ต้องการ 8-11 มก./วัน เพดานอยู่ที่ 40 มก./วัน รวมทุกแหล่ง ถ้า 75 มก. คือซิงค์จริง ถือว่าเกินเพดาน ถ้าเป็นน้ำหนักเกลือ ซิงค์จริงจะน้อยกว่านั้น ให้ดูบนฉลากหรือถามเภสัชกรก่อนกินทุกวัน

Zinc ห้ามกินกับวิตามินอะไร?

NIH ODS ไม่ได้ระบุว่าซิงค์ตีกับวิตามินตัวไหนโดยตรง กลุ่มที่ควรแยกคือแร่ธาตุ ได้แก่ เหล็กเม็ดตั้งแต่ 25 มก. และแคลเซียมเสริม วิตามินรวมให้เช็กว่ามีซิงค์ เหล็ก และแคลเซียมอยู่เท่าไหร่ แล้วรวมซิงค์ทุกแหล่งไม่ให้เกิน 40 มก./วัน

กินซิงค์พร้อมนมได้ไหม?

ได้ แต่อาจดูดซึมน้อยลงบ้าง งานหนึ่งพบว่าการเพิ่มแคลเซียมวันละ 468 มก. จากนมหรือแคลเซียมเสริม ลดสมดุลซิงค์ลงราว 2 มก./วัน และโปรตีนเคซีนในนมยับยั้งเล็กน้อย ถ้าคุณกินนมปริมาณมากทุกวัน ลองแยกซิงค์ไปกินคนละมื้อ

กินซิงค์พร้อมยาปฏิชีวนะได้ไหม?

ไม่ควรกินพร้อมกัน ถ้าเป็นกลุ่มควิโนโลนหรือเตตราไซคลิน NIH ODS แนะนำให้กินยาก่อนซิงค์อย่างน้อย 2 ชั่วโมง หรือหลังซิงค์ 4-6 ชั่วโมง เพราะทั้งคู่ตีกันในทางเดินอาหารและดูดซึมลดลง ยาปฏิชีวนะตัวอื่นให้ถามเภสัชกร

กินซิงค์ทุกวันได้ไหม?

ได้ ถ้าอยู่ในขนาดที่ไม่เกินเพดาน 40 มก./วัน นับรวมทุกแหล่ง ข้อที่ต้องระวังคือขนาดตั้งแต่ 50 มก./วันนานหลายสัปดาห์ ซึ่ง NIH ODS ระบุว่ารบกวนการดูดซึมทองแดงได้ ถ้าได้พอจากเนื้อสัตว์และอาหารทะเล อาจไม่ต้องกินเสริม

สรุป

Zinc ยังไม่มีเวลาดีที่สุดที่งานวิจัยยืนยัน กินเวลาที่ทำได้ทุกวัน ท้องว่างให้ระดับในเลือดสูงกว่า แต่ถ้าคลื่นไส้ กินพร้อมอาหารได้โดยเสียไปไม่มาก ดูตัวเลขซิงค์จริงบนฉลาก อยู่ใต้เพดาน 40 มก./วัน เพื่อไม่กระทบทองแดง เว้นห่างจากยาปฏิชีวนะ และแยกจากเหล็กเม็ดกับแคลเซียมเสริม ถ้ากินยาประจำให้ถามเภสัชกรก่อน

📚 แหล่งอ้างอิง

15 แหล่ง
  1. NIH Office of Dietary Supplements: Zinc Fact Sheet for Health Professionals (updated January 6, 2026)
  2. PubMed: Nève J, et al. Absorption and metabolism of oral zinc gluconate in humans in fasting state, during, and after a meal. Biol Trace Elem Res. 1992;32:201-12
  3. PubMed: Massih YN, et al. Zinc Supplements Taken with Food Increase Essential Fatty Acid Desaturation Indices in Adult Men Compared with Zinc Taken in the Fasted State. J Nutr. 2021;151(9):2583-2589
  4. PubMed: Wegmüller R, et al. Zinc absorption by young adults from supplemental zinc citrate is comparable with that from zinc gluconate and higher than from zinc oxide. J Nutr. 2014;144(2):132-6
  5. PubMed: Tran CD, et al. Zinc absorption as a function of the dose of zinc sulfate in aqueous solution. Am J Clin Nutr. 2004;80(6):1570-3
  6. PubMed: Samman S, Roberts DC. The effect of zinc supplements on plasma zinc and copper levels and the reported symptoms in healthy volunteers. Med J Aust. 1987;146(5):246-9
  7. PubMed: Fischer PW, et al. Effect of zinc supplementation on copper status in adult man. Am J Clin Nutr. 1984;40(4):743-6
  8. PubMed: Yadrick MK, et al. Iron, copper, and zinc status: response to supplementation with zinc or zinc and iron in adult females. Am J Clin Nutr. 1989;49(1):145-50
  9. PubMed: Penttilä O, et al. Effect of zinc sulphate on the absorption of tetracycline and doxycycline in man. Eur J Clin Pharmacol. 1975;9(2-3):131-4
  10. PubMed: Polk RE, et al. Effect of ferrous sulfate and multivitamins with zinc on absorption of ciprofloxacin in normal volunteers. Antimicrob Agents Chemother. 1989;33(11):1841-4
  11. PubMed: Solomons NW, Jacob RA. Studies on the bioavailability of zinc in humans: effects of heme and nonheme iron on the absorption of zinc. Am J Clin Nutr. 1981;34(4):475-82
  12. PubMed: Olivares M, et al. Acute inhibition of iron bioavailability by zinc: studies in humans. Biometals. 2012;25(4):657-64
  13. PubMed: Lönnerdal B. Dietary factors influencing zinc absorption. J Nutr. 2000;130(5S Suppl):1378S-83S
  14. PubMed: Wood RJ, Zheng JJ. High dietary calcium intakes reduce zinc absorption and balance in humans. Am J Clin Nutr. 1997;65(6):1803-9
  15. DailyMed (US National Library of Medicine): Zinc acetate capsule prescribing information (GALZIN, revised 09/2025)

ข้อมูลเพื่อความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ บทความนี้สรุปจากงานวิจัยและแหล่งข้อมูลที่อ้างอิงด้านบน ไม่ได้ใช้แทนคำวินิจฉัยของแพทย์ ก่อนเริ่มกินอาหารเสริมใด ๆ โดยเฉพาะถ้ามีโรคประจำตัว กินยาอยู่ ตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
เขียนโดย เวล · ทีม mywellthy · อัปเดตล่าสุด 4 พ.ย. 2569

โฆษณา
เวล — ผู้เขียน mywellthyนักเขียนสายสุขภาพของ mywellthy อ่านงานวิจัยแล้วสรุปเป็นภาษาที่เข้าใจง่าย บอกตรง ๆ ว่าอะไรมีหลักฐานแค่ไหน และควรระวังอะไร (ไม่ใช่แพทย์หรือเภสัชกร)ข้อมูลนี้มีไว้เพื่อความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ · บางลิงก์เป็นลิงก์ affiliate