
ในบทความนี้8 หัวข้อ
โพรไบโอติกมีงานวิจัยในผู้หญิงหลายเรื่อง แต่ผลไม่เท่ากันค่ะ เรื่องช่องคลอดมีสัญญาณเบื้องต้นเมื่อใช้เสริมยา ส่วนกระเพาะปัสสาวะอักเสบซ้ำยังไม่พบว่าช่วย และช่วงตั้งครรภ์มีข้อมูลเตือนเรื่องความดันสูงที่ต้องคุยกับแพทย์ก่อน
หน้านี้เน้นเรื่องที่เฉพาะผู้หญิง ส่วนเรื่องลำไส้ที่ใคร ๆ ก็ถามกัน อยู่ในหน้าหลักของหมวด ภาพรวมของโพรไบโอติกอ่านได้ที่ โพรไบโอติกคืออะไร ช่วยอะไร อาจช่วยเรื่องลำไส้และการขับถ่ายได้อย่างไร และแยกตามเป้าหมายได้ที่ ประโยชน์โพรไบโอติกตามเป้าหมาย: ลำไส้ ขับถ่าย ผู้หญิง
TL;DRสรุปสั้นๆ อ่าน 30 วิ
โพรไบโอติกช่วยผู้หญิงได้ไม่เท่ากันในแต่ละเรื่อง และบางเรื่องยังไม่มีหลักฐานว่าช่วย
- เชื้อราในช่องคลอด: ใช้เสริมยาต้านเชื้อรา อาการหายระยะสั้นสูงขึ้นเล็กน้อย แต่คุณภาพหลักฐานต่ำ (🟡)
- แบคทีเรียในช่องคลอดผิดปกติ (BV): หลังกินยาปฏิชีวนะครบ กลับมาเป็นซ้ำ 14.8% เทียบ 25.5% (🟡)
- กระเพาะปัสสาวะอักเสบซ้ำ: ไม่พบว่าลดการกลับมาเป็นซ้ำ (⚪)
- ตั้งครรภ์: ไม่ชัดว่าลดเบาหวานขณะตั้งครรภ์ และพบภาวะครรภ์เป็นพิษมากกว่ากลุ่มยาหลอก (🟢 สำหรับสัญญาณเตือน)
1. โพรไบโอติกช่วยอะไรผู้หญิงได้บ้าง
ช่วยได้เป็นบางเรื่อง และส่วนใหญ่ยังเป็นสัญญาณเบื้องต้นค่ะ ลองดูตารางนี้ก่อน แล้วค่อยเจาะทีละเรื่อง
ปัดซ้ายขวาเพื่อดูครบ →
| เรื่อง | งานวิจัยบอกว่า | หลักฐาน |
|---|---|---|
| เชื้อราในช่องคลอด (ใช้เสริมยา) | อาการหายระยะสั้นสูงขึ้นเล็กน้อย กลับมาเป็นซ้ำใน 1 เดือนน้อยลง ระยะยาวไม่ต่างชัด | 🟡 |
| แบคทีเรียในช่องคลอดผิดปกติ (BV) | หลังกินยาปฏิชีวนะครบ กลับมาเป็นซ้ำ 14.8% เทียบ 25.5% | 🟡 |
| กระเพาะปัสสาวะอักเสบซ้ำ | ไม่พบว่าลดการกลับมาเป็นซ้ำ งานส่วนใหญ่เล็กและเสี่ยงอคติ | ⚪ |
| ตั้งครรภ์ | ไม่ชัดว่าลดเบาหวานขณะตั้งครรภ์ และพบครรภ์เป็นพิษมากกว่ากลุ่มยาหลอก | 🟢 (สัญญาณเตือน) |
| วัยทอง กระดูก | ความหนาแน่นกระดูกสูงขึ้นเล็กน้อยในงานรวมผล | 🟡 |
ที่มา: Cochrane (Xie 2017, Schwenger 2015, Davidson 2021) · Chieng et al. (2022) · Yu et al. (2021) · Wang et al. (2024)
จุดที่ควรสังเกตคือ สองเรื่องแรกในตารางไม่ได้ใช้โพรไบโอติกแทนยา งานวิจัยเรื่องช่องคลอดใช้โพรไบโอติกเสริมยาต้านเชื้อราหรือยาปฏิชีวนะ ไม่ได้ใช้เดี่ยว ๆ
2. ช่องคลอด เชื้อราและแบคทีเรียผิดปกติ
โพรไบโอติกอาจช่วยเสริมยาในเชื้อราช่องคลอดและ BV ได้เล็กน้อย แต่ต้องไปตรวจก่อนว่าเป็นอะไร เพราะแต่ละแบบมีสาเหตุและยาต่างกัน MedlinePlus ระบุว่าช่องคลอดอักเสบมีหลายแบบ ได้แก่ BV เชื้อรา และพยาธิทริโคโมแนสซึ่งเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ อาการต่างกันตามชนิด และบางชนิดอาจไม่มีอาการเลย แพทย์จึงตรวจภายในและดูของเหลวจากช่องคลอดใต้กล้องจุลทรรศน์เพื่อแยกว่าเป็นแบบไหน
ก่อนไปงานวิจัย มีเรื่องน่ารู้นิดหนึ่งค่ะ ช่องคลอดของผู้หญิงสุขภาพดีมักมีแล็กโตบาซิลลัสเป็นกลุ่มหลัก แต่ไม่ได้เหมือนกันทุกคน
🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟡 หลักฐานจำกัด (ตัวอย่างเป็นผู้หญิงอเมริกาเหนือ)
Ravel และคณะ (2011) เก็บตัวอย่างจากผู้หญิงสุขภาพดีที่ไม่มีอาการ 396 คนในอเมริกาเหนือ พบว่ากลุ่มแบคทีเรียในช่องคลอดแบ่งได้ 5 แบบ สี่แบบมีแล็กโตบาซิลลัสชนิดต่างกันเป็นตัวเด่น ส่วนแบบที่ห้ามีแบคทีเรียที่สร้างกรดแล็กติกน้อยกว่าและมีแบคทีเรียที่ไม่ใช้ออกซิเจนมากกว่า แม้ผู้หญิงเหล่านี้ไม่มีอาการ ผู้เขียนจึงเสนอว่าควรนิยามคำว่า “ปกติ” ให้ละเอียดขึ้น
แปลง่าย ๆ คือเพื่อนสองคนที่สุขภาพดีทั้งคู่ อาจมีกลุ่มแบคทีเรียในช่องคลอดไม่เหมือนกัน การอ่านผลวิจัยโพรไบโอติกจึงต้องระวังว่าเอาอะไรมาวัด
เชื้อราในช่องคลอด
🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟡 หลักฐานจำกัด (คุณภาพต่ำถึงต่ำมาก)
Cochrane (Xie และคณะ, 2017) รวมงานทดลอง 10 งาน 1,656 คน ในผู้หญิงที่ไม่ได้ตั้งครรภ์ ไม่มีงานไหนได้ทุนจากบริษัทยา และทุกงานใช้โพรไบโอติกเสริมยาต้านเชื้อรา พบว่าอาการหายในระยะสั้นสูงกว่าเล็กน้อย (ราว 14% ในเชิงสัมพัทธ์) ตรวจไม่พบเชื้อราสูงกว่าเล็กน้อย (ราว 6%) และกลับมาเป็นซ้ำใน 1 เดือนน้อยลงมาก (ลดราวสองในสาม จาก 3 งาน) แต่เมื่อติดตามนานขึ้น ผลไม่ต่างชัดเจนจากการใช้ยาอย่างเดียว ไม่พบว่าเกิดผลข้างเคียงร้ายแรงเพิ่ม
ตัวเลขที่ฟังดูดีที่สุดคือกลับมาเป็นซ้ำน้อยลงราวสองในสาม แต่ผู้เขียนจัดไว้ในกลุ่มคุณภาพต่ำมากเพราะมีงานน้อยและเล็ก งานนี้ยังไม่รวมผู้หญิงที่เป็นเชื้อราซ้ำบ่อย เป็นเบาหวาน หรือภูมิคุ้มกันต่ำ จึงใช้กับกลุ่มนี้ไม่ได้
แบคทีเรียในช่องคลอดผิดปกติ (BV)
🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟡 หลักฐานจำกัด
Chieng และคณะ (2022) รวมงานทดลอง 10 งาน 1,234 คน ในผู้หญิงที่เป็น BV และได้ยาปฏิชีวนะตามปกติก่อน แล้วค่อยกินหรือใช้โพรไบโอติก พบว่ากลับมาเป็นซ้ำ 14.8% เทียบ 25.5% ในกลุ่มเปรียบเทียบ หรือต่ำกว่าเกือบครึ่งในเชิงสัมพัทธ์ แต่ช่วงความไม่แน่นอนกว้าง (ตั้งแต่ลดลงราว 9% ถึง 67%) ผลไม่เปลี่ยนเมื่อตัดงานที่เสี่ยงอคติสูงออก และวิธีให้ (กินหรือสอดช่องคลอด) ขนาด จำนวนวัน หรือจำนวนสายพันธุ์ ไม่เกี่ยวกับผล Ma และคณะ (2023) คัดเข้า 11 งาน 1,493 คน ที่ใช้แล็กโตบาซิลลัสแบบสอดช่องคลอดร่วมกับยา พบว่ากลับมาเป็นซ้ำที่ 12 ถึง 16 สัปดาห์ต่ำกว่ากลุ่มเปรียบเทียบราว 38% แต่ตัวเลขนี้มาจากงานเพียง 2 งาน
อ่านคู่กัน สองงานชี้ทางเดียวกันว่าอาจลดการกลับมาเป็นซ้ำหลังใช้ยา แต่ยังบอกไม่ได้ว่าควรเลือกสายพันธุ์ไหนและกินหรือสอด ผู้เขียน Chieng เขียนเองว่าต้องมีงานทดลองที่ออกแบบดีและเป็นมาตรฐานเดียวกันเพิ่ม ตัวเลข 14.8% เทียบ 25.5% มาจากหลายงานที่ใช้โพรไบโอติกคนละแบบ จึงเป็นภาพรวม ไม่ใช่ผลของผลิตภัณฑ์ตัวใดตัวหนึ่ง
3. กระเพาะปัสสาวะอักเสบซ้ำ
ยังไม่พบว่าโพรไบโอติกลดการกลับมาเป็นกระเพาะปัสสาวะอักเสบซ้ำได้ แต่ก็ตัดโอกาสว่าอาจช่วยออกไปไม่ได้ เพราะงานที่มีเล็กและคุณภาพไม่ดี MedlinePlus ระบุว่าผู้หญิงเป็นโรคติดเชื้อทางเดินปัสสาวะมากกว่าผู้ชายราว 4 เท่า ถ้าสงสัยว่าเป็น ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจปัสสาวะ ซึ่งแพทย์จะใช้ยาปฏิชีวนะตามผลตรวจ
🔬 งานวิจัยบอกว่า · ⚪ หลักฐานยังน้อย
Cochrane (Schwenger และคณะ, 2015) รวมงาน 9 งาน 735 คน เมื่อเทียบโพรไบโอติกกับยาหลอกใน 6 งาน 352 คน กลุ่มโพรไบโอติกกลับมาเป็นซ้ำน้อยกว่าราว 18% แต่ช่วงความไม่แน่นอนกว้างตั้งแต่ลดลง 40% ไปจนถึงเพิ่มขึ้น 12% จึงสรุปไม่ได้ว่าต่างจากยาหลอก ผู้เขียนระบุว่างานส่วนใหญ่เล็ก ขาดรายละเอียดวิธีทำ และเสี่ยงอคติสูง ผลที่เห็นอาจเกินจริง
NCCIH สรุปงานชิ้นเดียวกันนี้ในทำนองเดียวกันว่า ไม่พบประโยชน์ของโพรไบโอติกในการลดกระเพาะปัสสาวะอักเสบซ้ำ
4. ตั้งครรภ์
ช่วงตั้งครรภ์ยังไม่ควรกินโพรไบโอติกเองเพราะหวังลดเบาหวานขณะตั้งครรภ์ งานรวมผลของ Cochrane ไม่ยืนยันประโยชน์ และพบสัญญาณที่ต้องระวังเรื่องความดัน
🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟢 หลักฐานค่อนข้างชัด (สำหรับสัญญาณเตือน) · 🟡 หลักฐานจำกัด (สำหรับผลต่อเบาหวานขณะตั้งครรภ์)
Cochrane (Davidson และคณะ, 2021) รวมงานทดลอง 7 งาน 1,647 คน ที่ให้โพรไบโอติกเทียบกับยาหลอกเพื่อป้องกันเบาหวานขณะตั้งครรภ์ ยังสรุปไม่ได้ว่าโพรไบโอติกลดเบาหวานขณะตั้งครรภ์ (6 งาน 1,440 คน ความมั่นใจต่ำ ผลอยู่ในช่วงที่ทั้งลดและเพิ่มความเสี่ยงได้) แต่พบภาวะครรภ์เป็นพิษ (ความดันสูงระหว่างตั้งครรภ์ชนิดหนึ่ง) สูงกว่ากลุ่มยาหลอกราว 1.85 เท่า จาก 4 งาน 955 คน ความมั่นใจของหลักฐานระดับสูง ส่วนการผ่าคลอดไม่ต่างกัน
ข้อจำกัดสำคัญคือ งานเหล่านี้ให้โพรไบโอติกเพื่อดูผลต่อเบาหวานขณะตั้งครรภ์ ไม่ใช่เพื่อท้องผูกหรือเรื่องอื่น และบางงานทำในผู้หญิงที่น้ำหนักเกินหรืออ้วน บทคัดย่อไม่ได้แยกสายพันธุ์ จึงบอกไม่ได้ว่าเกิดกับสายพันธุ์ไหน แต่เมื่อมีสัญญาณความดันสูง เรื่องนี้ควรปรึกษาสูติแพทย์ก่อนกินเสมอ
อีกเรื่องที่มีคนถามคือผลต่อลูก NCCIH สรุปงานทบทวนปี 2015 ที่รวม 17 งาน 4,755 คน เป็นการให้โพรไบโอติกช่วงตั้งครรภ์ ช่วงทารก หรือทั้งสองช่วง พบว่าทารกมีโอกาสเป็นผื่นภูมิแพ้ผิวหนังต่ำลง โดยเฉพาะเมื่อใช้โพรไบโอติกหลายสายพันธุ์ผสม แต่ไม่ต่างในเรื่องหอบหืด หายใจมีเสียงหวีด และโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้ (🟡) งานนี้แยกไม่ได้ว่าประโยชน์มาจากช่วงไหน
5. วัยทองกับกระดูก
โรคกระดูกพรุนพบบ่อยในผู้หญิงหลังหมดประจำเดือน งานรวมผลสองชิ้นพบว่าโพรไบโอติกเพิ่มความหนาแน่นกระดูกเล็กน้อย แต่ผลต่างกันระหว่างงาน และยังไม่มีงานที่เราเปิดอ่านรายงานเรื่องกระดูกหัก

🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟡 หลักฐานจำกัด
Yu และคณะ (2021) รวมงานทดลอง 5 งาน 497 คน ในผู้หญิงหลังหมดประจำเดือน พบว่าความหนาแน่นกระดูก (BMD) ที่กระดูกสันหลังส่วนเอวสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบเล็กน้อย แต่ที่สะโพกไม่ต่างกัน Wang และคณะ (2024) รวม 12 งาน 1,183 คน พบว่าทั้งสันหลังส่วนเอวและสะโพกสูงกว่า โดยชัดกว่าในผู้ที่มีกระดูกบางระดับต้นมากกว่าผู้ที่เป็นโรคกระดูกพรุน ผู้เขียนทั้งสองงานขอให้มีงานทดลองเพิ่ม
งานทดลองรายชิ้นหนึ่งคือของ Nilsson และคณะ (2018) ผู้หญิงอายุ 75 ถึง 80 ปีที่มีความหนาแน่นกระดูกต่ำ 90 คน กิน Lactobacillus reuteri ATCC PTA 6475 วันละ 10,000 ล้าน CFU หรือยาหลอก นาน 12 เดือน มีผู้อยู่จนจบ 70 คน กลุ่มโพรไบโอติกสูญเสียความหนาแน่นกระดูกบริเวณหน้าแข้ง 0.83% ส่วนกลุ่มยาหลอกสูญเสีย 1.85% ต่างกันราว 1 จุดเปอร์เซ็นต์ ผลข้างเคียงไม่ต่างกัน ผู้เขียนระบุว่าควรศึกษาต่อ
ตัวเลขเหล่านี้คือความหนาแน่นกระดูก ซึ่งเป็นตัวชี้วัดแทน ไม่ใช่อัตรากระดูกหัก และผลที่เห็นอาจผูกกับสายพันธุ์เฉพาะอย่างงานของ Nilsson ที่ใช้ตัวเดียว ถ้าคุณมีความเสี่ยงกระดูกพรุน ควรคุยกับแพทย์เรื่องการดูแลกระดูกโดยรวมก่อน และไม่หยุดยาที่แพทย์สั่ง
6. โพรไบโอติก “สำหรับผู้หญิง” ต่างจากทั่วไปไหม
คำว่า “สำหรับผู้หญิง” บนฉลากไม่ได้บอกสายพันธุ์หรือปริมาณ และงานที่เราเปิดอ่านไม่ได้เทียบสูตรผู้หญิงกับสูตรทั่วไป NCCIH ย้ำว่าผลของโพรไบโอติกผูกกับสายพันธุ์ ผลของสายพันธุ์หนึ่งยกไปใช้กับสายพันธุ์อื่นไม่ได้
เวลาอ่านฉลาก ลองถามตัวเองสามข้อค่ะ ฉลากบอกชื่อสายพันธุ์เต็มไหม (สกุล ชนิด และรหัส) มีงานวิจัยในคนของสายพันธุ์นั้นเรื่องที่เราสนใจไหม และเป็นแบบกินหรือแบบสอดช่องคลอด เพราะงานเรื่อง BV ที่เรารวมมา Ma 2023 เป็นแบบสอดช่องคลอด ส่วน Chieng 2022 รวมทั้งสองแบบ ยกผลจากแบบหนึ่งไปใช้กับอีกแบบตรง ๆ ไม่ได้
7. เหมาะกับใคร / ไม่เหมาะกับใคร

อาจเหมาะกับ
- ผู้หญิงที่ตรวจแล้วแพทย์วินิจฉัยว่าเป็นเชื้อราหรือ BV และอยากถามแพทย์ว่าจะเสริมโพรไบโอติกคู่กับยาไหม
- ผู้หญิงสุขภาพดีที่อยากรู้ว่าฉลากสำหรับผู้หญิงหมายถึงอะไรก่อนซื้อ
- ผู้หญิงหลังหมดประจำเดือนที่อยากคุยเรื่องกระดูกกับแพทย์ โดยรู้ว่าหลักฐานยังเป็นเบื้องต้น
ไม่เหมาะ หรือควรปรึกษาแพทย์ก่อน
- คนที่มีตกขาวผิดปกติ มีกลิ่น คัน หรือแสบเวลาปัสสาวะ ควรไปตรวจก่อนซื้ออะไรมาลองเอง
- คนที่ตั้งครรภ์หรือวางแผนตั้งครรภ์
- คนที่ภูมิคุ้มกันต่ำ เป็นเบาหวาน หรือป่วยหนัก
⚠️ ข้อควรระวัง
- ตั้งครรภ์: Cochrane พบภาวะครรภ์เป็นพิษสูงกว่ากลุ่มยาหลอกในงานที่ให้โพรไบโอติกเพื่อป้องกันเบาหวานขณะตั้งครรภ์ ควรปรึกษาสูติแพทย์ก่อนกิน
- ตกขาวผิดปกติและอาการปัสสาวะ: MedlinePlus ระบุว่าช่องคลอดอักเสบมีหลายสาเหตุและใช้ยาต่างกัน และถ้าสงสัยติดเชื้อทางเดินปัสสาวะต้องตรวจปัสสาวะ ไม่ควรเดาเองแล้วใช้โพรไบโอติกแทนยา
- ภูมิคุ้มกันต่ำและป่วยหนัก: NCCIH ระบุว่าความเสี่ยงจากโพรไบโอติกสูงกว่าในกลุ่มนี้ และมีรายงานติดเชื้อรุนแรงในทารกคลอดก่อนกำหนด
- ผลิตภัณฑ์สอดช่องคลอด: งาน Ma 2023 ใช้แล็กโตบาซิลลัสแบบสอดช่องคลอดร่วมกับยาปฏิชีวนะ ยกผลไปใช้กับแคปซูลกินที่ขายทั่วไปตรง ๆ ไม่ได้ ควรถามแพทย์ก่อน
- เกี่ยวกับกระดูก: ผลที่เห็นเป็นความหนาแน่นกระดูก ไม่ใช่กระดูกหัก อย่าหยุดยาที่แพทย์สั่ง
8. คำถามที่พบบ่อย
ตกขาวผิดปกติมีหลายสาเหตุ ทั้ง BV เชื้อรา และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ซึ่งใช้ยาต่างกัน ต้องตรวจก่อน งานวิจัยใช้โพรไบโอติกเสริมยา ไม่ได้ใช้แทนยา และผลในเชื้อรากับ BV อยู่ระดับเบื้องต้น ไม่ควรซื้อมาลองเองโดยยังไม่รู้สาเหตุ
งานเรื่อง BV ของ Chieng 2022 รวมทั้งสองแบบ และไม่พบว่าวิธีให้เกี่ยวกับผลอย่างชัดเจน ส่วน Ma 2023 รวมเฉพาะแบบสอดช่องคลอดร่วมกับยา ตัวเลขจึงเทียบกันตรง ๆ ไม่ได้ ถ้าสนใจแบบสอด ควรถามแพทย์ว่าตัวไหนและใช้นานแค่ไหน
ยังไม่พบหลักฐานว่าช่วย Cochrane 2015 รวม 9 งาน 735 คน โดยเทียบกับยาหลอกได้ 6 งาน 352 คน ไม่พบว่าลดการกลับมาเป็นซ้ำ แต่งานเล็กและเสี่ยงอคติสูง จึงตัดโอกาสออกไม่ได้ ถ้าเป็นซ้ำบ่อย ควรให้แพทย์ตรวจหาสาเหตุ
ปรึกษาสูติแพทย์ก่อนค่ะ Cochrane พบว่าในงานที่ให้โพรไบโอติกเพื่อดูผลต่อเบาหวานขณะตั้งครรภ์ ครรภ์เป็นพิษพบมากกว่ากลุ่มยาหลอกราว 1.85 เท่า และยังสรุปไม่ได้ว่าลดเบาหวานขณะตั้งครรภ์ งานเหล่านี้ไม่ได้ทำเพื่อเรื่องอื่น จึงยังตอบแทนทุกกรณีไม่ได้
งานรวมผลสองชิ้นพบความหนาแน่นกระดูกสูงขึ้นเล็กน้อย และงานทดลองหนึ่งในผู้หญิงอายุ 75 ถึง 80 ปีพบว่าสูญเสียน้อยกว่าราว 1 จุดเปอร์เซ็นต์ใน 12 เดือน แต่ยังเป็นตัวชี้วัดแทน ไม่ใช่กระดูกหัก และผลอาจผูกกับสายพันธุ์ ควรคุยกับแพทย์
งานที่เราเปิดอ่านไม่ได้เทียบสองแบบนี้ ชื่อบนฉลากไม่ใช่เกณฑ์ ให้ดูชื่อสายพันธุ์เต็ม ปริมาณ และงานวิจัยในคนของสายพันธุ์นั้นเรื่องที่คุณสนใจ เพราะผลของโพรไบโอติกผูกกับสายพันธุ์ตามที่ NCCIH ระบุ
สรุป
โพรไบโอติกมีสัญญาณเบื้องต้นในช่องคลอดเมื่อใช้เสริมยา แต่ยังบอกสายพันธุ์ไม่ได้ ส่วนกระเพาะปัสสาวะอักเสบซ้ำไม่พบว่าช่วย ช่วงตั้งครรภ์มีสัญญาณเตือนเรื่องครรภ์เป็นพิษ และเรื่องกระดูกวัยทองยังเป็นตัวชี้วัดแทน ถ้ามีอาการผิดปกติที่ช่องคลอดหรือปัสสาวะ ให้ไปตรวจก่อน แล้วค่อยถามแพทย์ว่าจะเสริมอะไรได้บ้าง
📚 แหล่งอ้างอิง
12 แหล่ง
- PubMed: Xie HY et al. Probiotics for vulvovaginal candidiasis in non-pregnant women. Cochrane Database Syst Rev. 2017
- PubMed: Chieng WK et al. Probiotics, a promising therapy to reduce the recurrence of bacterial vaginosis in women? a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Front Nutr. 2022
- PubMed: Ma S et al. Antibiotics therapy combined with probiotics administered intravaginally for the treatment of bacterial vaginosis: A systematic review and meta-analysis. Open Med (Wars). 2023
- PubMed: Ravel J et al. Vaginal microbiome of reproductive-age women. Proc Natl Acad Sci U S A. 2011
- PubMed: Schwenger EM et al. Probiotics for preventing urinary tract infections in adults and children. Cochrane Database Syst Rev. 2015
- PubMed: Davidson SJ et al. Probiotics for preventing gestational diabetes. Cochrane Database Syst Rev. 2021
- PubMed: Yu J et al. Probiotic supplements and bone health in postmenopausal women: a meta-analysis of randomised controlled trials. BMJ Open. 2021
- PubMed: Wang F et al. Effects of probiotic supplementation on bone health in postmenopausal women: a systematic review and meta-analysis. Front Endocrinol (Lausanne). 2024
- PubMed: Nilsson AG et al. Lactobacillus reuteri reduces bone loss in older women with low bone mineral density: a randomized, placebo-controlled, double-blind, clinical trial. J Intern Med. 2018
- MedlinePlus: Vaginitis
- MedlinePlus: Urinary Tract Infections
- NCCIH (NIH): Probiotics: Usefulness and Safety
ข้อมูลเพื่อความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ บทความนี้สรุปจากงานวิจัยและแหล่งข้อมูลที่อ้างอิงด้านบน ไม่ได้ใช้แทนการวินิจฉัยหรือรักษาโดยแพทย์ ก่อนเริ่มกินอาหารเสริมใด ๆ โดยเฉพาะถ้ามีโรคประจำตัว กินยาอยู่ ภูมิคุ้มกันต่ำ ตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
เขียนโดย มายด์ · ทีม mywellthy






