
ในบทความนี้8 หัวข้อ
ชื่อฟอร์มซิงค์บอกแค่ว่าซิงค์จับอยู่กับสารตัวไหน และงานวิจัยที่เทียบฟอร์มกันตรงๆ ในคนยังมีน้อยและกลุ่มตัวอย่างเล็ก งานเล็กๆ ชี้ว่าไกลซิเนต (บิสไกลซิเนต) ดูดซึมได้ดีกว่ากลูโคเนต ส่วนพิโคลิเนตมีหลักฐานบางๆ ไม่ตรงกัน ตัวเลขที่ควรดูก่อนคือซิงค์จริงต่อเม็ด ถ้ายังไม่รู้จักซิงค์ อ่านพื้นฐานที่ ซิงค์ (Zinc) คืออะไร ช่วยอะไร งานวิจัยบอกว่าอาจช่วยอะไร และข้อควรระวัง ก่อนได้ครับ
TL;DRสรุปสั้นๆ อ่าน 30 วิ
ฟอร์มซิงค์มีผลต่อการดูดซึมบ้าง แต่หลักฐานยังบางกว่าที่โฆษณาบอก
- บิสไกลซิเนต: งานเล็กๆ สองงานในผู้หญิงสุขภาพดี พบว่าระดับซิงค์ในเลือดสูงกว่ากลูโคเนต (🟡)
- พิโคลิเนต: มีงานเปรียบเทียบเก่าปี 2530 หนึ่งงานที่ชี้ว่าดี แต่อีกงานที่มีแค่บทคัดย่อให้ผลไม่เหมือนกัน (⚪)
- กลูโคเนตและซิเตรต: ดูดซึมใกล้กัน ส่วนออกไซด์ต่ำกว่าในงานเทียบกัน (🟡)
- ตัวเลขที่สำคัญกว่าชื่อ: ซิงค์จริงต่อเม็ด และรวมทุกแหล่งไม่ควรเกิน 40 มก./วัน ถ้าแพทย์ไม่ได้สั่ง
1. ชื่อฟอร์มบนฉลากไม่ใช่ปริมาณซิงค์
ฟอร์มคือชื่อสารที่ซิงค์ไปจับอยู่ด้วย และตัวเลขมิลลิกรัมของสารทั้งก้อนไม่เท่ากับปริมาณซิงค์ในเม็ด เพราะซิงค์เป็นแค่ส่วนหนึ่งของสารนั้น ที่ต้องดูบนฉลากคือคำว่า “ซิงค์” หรือ “elemental zinc” ตามด้วยตัวเลข ซึ่งเป็นปริมาณซิงค์จริงที่คุณได้
สัดส่วนซิงค์ในแต่ละฟอร์มเป็นแบบนี้ ตัวเลขมาจากตารางในงานทบทวนปี 2567 ที่เปรียบเทียบฟอร์มซิงค์ในคนหลายงาน
ปัดซ้ายขวาเพื่อดูครบ →
| ฟอร์ม | ซิงค์ในสารนี้ | งานเปรียบเทียบในคนเจออะไร | น้ำหนักหลักฐาน |
|---|---|---|---|
| กลูโคเนต (Gluconate) | ราว 14% | ดูดซึมใกล้ซิเตรต ดีกว่าออกไซด์ แต่ต่ำกว่าไกลซิเนตในบางงาน | 🟡 |
| ซิเตรต (Citrate) | ราว 31% | ดูดซึมใกล้กลูโคเนตตอนท้องว่าง | 🟡 |
| ไกลซิเนต / บิสไกลซิเนต | ราว 25% (สูตรคีเลตบนฉลากมักระบุ 20%) | สูงกว่ากลูโคเนตในงานเล็กๆ สองงาน | 🟡 |
| พิโคลิเนต (Picolinate) | ราว 21% | งานเก่าหนึ่งงานชี้ว่าดี อีกงานให้ผลไม่เหมือนกัน | ⚪ |
| ออกไซด์ (Oxide) | ราว 80% | ดูดซึมต่ำกว่ากลูโคเนตและซิเตรตตอนท้องว่าง | 🟡 |
เหมือนซื้อน้ำส้มที่ฉลากเขียนปริมาตรเต็มขวด แต่เป็นน้ำส้มจริงแค่ส่วนหนึ่ง ถ้าอยากได้ซิงค์ 15 มก. จากกลูโคเนต ต้องใช้สารกลูโคเนตราว 107 มก. (15 หาร 0.14) ถ้าใช้พิโคลิเนตก็ราว 71 มก. (15 หาร 0.21) ส่วนสูตรคีเลต 20% ที่ฉลากเขียนว่า 75 มก. จะได้ซิงค์ 15 มก. พอดี (75 คูณ 0.20) เลขที่ดูเยอะจึงไม่ได้แปลว่าซิงค์เยอะ ต้องอ่านบรรทัดที่เขียนว่าซิงค์เสมอ

2. บิสไกลซิเนต (ไกลซิเนต) งานวิจัยบอกอะไร
ไกลซิเนตคือซิงค์ที่จับกับกรดอะมิโนไกลซีน ชื่อบนฉลากอาจเขียนว่า glycinate หรือ bisglycinate งานวิจัยที่เปิดอ่านใช้ทั้งสองชื่อ และให้ผลไปทางเดียวกันว่าระดับซิงค์ในเลือดสูงกว่ากลูโคเนต แต่เป็นงานเล็กและวัดแค่ระดับในเลือด
🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟡 หลักฐานจำกัด
งานทดลองสลับกลุ่มในผู้หญิงสุขภาพดี 12 คน ให้ซิงค์ 15 มก. ครั้งเดียว ทั้งแบบบิสไกลซิเนตและกลูโคเนต โดยเว้นระยะ 7 วัน ผู้วิจัยสรุปว่าบิสไกลซิเนตทำให้ซิงค์ในเลือดสูงกว่ากลูโคเนตราว 43% อีกงานให้ผู้หญิงวัยหนุ่มสาว 30 คน (กลุ่มละ 10 คน) กินซิงค์ 60 มก./วัน นาน 6 สัปดาห์ ระดับซิงค์ในเลือดสูงขึ้นเฉพาะกลุ่มไกลซิเนต กลุ่มกลูโคเนตกับยาหลอกไม่เปลี่ยนอย่างมีนัยสำคัญ
อ่านผลแบบนี้ได้ว่า ในคนกลุ่มเล็กๆ ไกลซิเนตทำให้ซิงค์เข้าเลือดได้มากกว่า แต่มีเรื่องที่ควรรู้สามข้อ
ข้อแรก ระดับซิงค์ในเลือดเป็นตัววัดที่ไม่สมบูรณ์ งานทบทวนปี 2567 ระบุว่าค่านี้ขึ้นลงได้ตามเวลาในวัน การกินอาหาร ความเครียด และการติดเชื้อ ตัวเลขที่สูงขึ้นจึงยังไม่ได้บอกว่าร่างกายนำซิงค์ไปใช้ได้ดีขึ้นจริง
ข้อสอง งานที่ 2 ใช้ 60 มก./วัน ซึ่งสูงกว่าขีดสูงสุดสำหรับผู้ใหญ่ที่ 40 มก./วัน จึงไม่ใช่ขนาดที่ควรเอามาเลียนแบบ ผู้วิจัยรายงานว่าการทำงานของเอนไซม์ที่ใช้เป็นตัวบอกว่าทองแดงเริ่มต่ำ ไม่เปลี่ยนใน 6 สัปดาห์นั้น
ข้อสาม ผู้เขียนงานทบทวนปี 2567 เป็นพนักงานของบริษัทผลิตอาหารเสริม เราจึงอ่านข้อสรุปของงานนั้นแบบระวัง และดึงมาเฉพาะตัวเลขที่ตรวจกับบทคัดย่อของงานต้นฉบับได้
3. หลักฐานของพิโคลิเนตบางกว่าที่คิด
พิโคลิเนตคือซิงค์ที่จับกับกรดพิโคลินิก งานที่ให้ผลดีมีหนึ่งงาน ทำไว้เมื่อ 30 กว่าปีก่อน อีกงานมีแค่บทคัดย่อและให้ผลไม่เหมือนกัน เราจึงยังตอบไม่ได้ว่าพิโคลิเนตดีกว่าฟอร์มอื่น เหมือนฟังรีวิวร้านอาหารจากสองคนที่ให้คะแนนสวนกัน
🔬 งานวิจัยบอกว่า · ⚪ หลักฐานยังน้อย
งานปี 2530 ให้คนสุขภาพดี 15 คนกินซิงค์ 50 มก./วัน ในรูปพิโคลิเนต ซิเตรต กลูโคเนต หรือยาหลอก ฟอร์มละ 4 สัปดาห์ ผลคือซิงค์ในผม ปัสสาวะ และเม็ดเลือดแดงเพิ่มขึ้นเฉพาะช่วงที่กินพิโคลิเนต ส่วนซิงค์ในเลือดไม่ต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ อีกงานของ DiSilvestro ที่สรุปไว้ในงานทบทวนปี 2567 เป็นการให้ครั้งเดียวในผู้หญิง 12 คน ซึ่งมีรายงานเพียงบทคัดย่อและไม่ระบุขนาด ผลคือระดับซิงค์ในเลือดของพิโคลิเนตเท่ากับออกไซด์ และต่ำกว่าไกลซิเนตกับกลูโคเนต
มีข้อสังเกตสองข้อ ข้อแรก งานปี 2530 วัดซิงค์ในผมและปัสสาวะซึ่งไม่ใช่ตัววัดมาตรฐานของสถานะซิงค์ และใช้ขนาด 50 มก./วัน ที่เกินขีดสูงสุดสำหรับผู้ใหญ่ ข้อสอง สองงานนี้ให้ภาพคนละแบบ จึงสรุปไม่ได้ว่าชื่อพิโคลิเนตหมายถึงดูดซึมดี
ถ้าไปเจอโฆษณาว่าพิโคลิเนตดูดซึมสูงสุด หลักฐานที่เราเปิดอ่านยังไม่หนักพอจะพูดแบบนั้นครับ
4. กลูโคเนต ซิเตรต และออกไซด์ ดูดซึมต่างกันไหม
สามฟอร์มนี้มีงานเปรียบเทียบที่เป็นระบบกว่าฟอร์มอื่น ผลคือกลูโคเนตกับซิเตรตดูดซึมใกล้กัน และออกไซด์ต่ำกว่า โดยเฉพาะตอนท้องว่าง
🔬 งานวิจัยบอกว่า · 🟡 หลักฐานจำกัด
งานทดลองสลับกลุ่มในผู้ใหญ่สุขภาพดี 15 คน ให้ซิงค์ 10 มก. ตอนท้องว่าง ซิงค์จากซิเตรตดูดซึมได้ราว 61% กลูโคเนตราว 61% ออกไซด์ราว 50% ผู้เข้าร่วม 3 คนดูดซึมซิงค์ออกไซด์ได้น้อยมากหรือแทบไม่ได้เลย
สองเรื่องที่ควรรู้เพิ่ม เรื่องแรก ตัวเลขนี้วัดตอนท้องว่าง ถ้ากินพร้อมอาหาร ผลจะเปลี่ยนตามชนิดอาหาร โดยเฉพาะอาหารที่มีไฟเตต (phytate) ซึ่งเป็นสารในธัญพืช ถั่ว และเมล็ดพืช และเป็นตัวที่ลดการดูดซึมซิงค์มากที่สุดในอาหาร เรื่องที่สอง ในงานที่เติมซิงค์ลงในอาหาร เช่นแป้งข้าวสาลีและแป้งข้าวโพด ออกไซด์กับซัลเฟตดูดซึมไม่ต่างกัน ผลของอาหารเสริมแบบเม็ดจึงเอาไปใช้กับอาหารที่เติมซิงค์ตรงๆ ไม่ได้
เรื่องกินตอนไหนและกินกับมื้อไหน เราแยกไว้ที่ ซิงค์กินตอนไหน ห้ามกินกับอะไร วันละเท่าไหร่
5. ฉลากเขียนแค่ “อะมิโนแอซิดคีเลต” เทียบกับบิสไกลซิเนตได้ไหม
เทียบได้ไม่เต็มที่ เพราะงานวิจัยที่เราเปิดอ่านทดสอบไกลซิเนตโดยเฉพาะ ไม่ได้ทดสอบ “คีเลต” ทุกแบบรวมกัน
คีเลต (chelate) คือซิงค์ที่ถูกจับไว้กับโมเลกุลอื่นเป็นก้อน ฉลากบางสูตรเขียนชื่อกรดอะมิโนที่ใช้ชัดเจน เช่น bisglycinate บางสูตรเขียนแค่ amino acid chelate ซึ่งเราบอกไม่ได้จากชื่อว่ากรดอะมิโนตัวไหน ในงานเปรียบเทียบที่เรียบเรียงไว้ มีทั้งไกลซิเนต ฮิสทิดีน และซิงค์ในยีสต์ แต่แต่ละตัวมีงานเดียวหรือสองงาน
ให้เปิดบรรทัดส่วนประกอบหาชื่อกรดอะมิโนก่อน ถ้าไม่ระบุ ให้ถือว่าเรายังไม่รู้ว่าเป็นฟอร์มไหน และอย่าเอาผลงานวิจัยของไกลซิเนตมาใช้กับสินค้านั้นโดยอัตโนมัติ
6. เลือกฟอร์มยังไงให้ไม่หลงตัวเลข
ลำดับที่ใช้ได้จริงคือ ซิงค์จริงต่อเม็ด แล้วค่อยดูฟอร์ม งานทบทวนปี 2567 ระบุว่าปริมาณซิงค์ในมื้อกับไฟเตตในอาหาร อธิบายความต่างของการดูดซึมได้มากกว่า 80% ความต่างระหว่างฟอร์มจึงเป็นเรื่องรองลงมา
- หาบรรทัดซิงค์จริง ว่ากี่มก. ต่อ 1 แคปซูลหรือ 1 เม็ด แล้วคูณด้วยจำนวนที่กินต่อวัน
- ดูว่ากินรวมกันกี่ชนิด ถ้ามีวิตามินรวมหรือสูตรผิวผมที่ผสมซิงค์ ให้บวกซิงค์ทุกตัวเข้าด้วยกัน รวมทุกแหล่งผู้ใหญ่ไม่ควรเกิน 40 มก./วัน ถ้าแพทย์ไม่ได้สั่ง
- ดูชื่อฟอร์มเป็นข้อมูลประกอบ ไกลซิเนตมีงานเล็กๆ หนุนมากกว่า กลูโคเนตกับซิเตรตคุ้นเคยและมีงานเทียบ ออกไซด์ดูดซึมต่ำกว่าในงานตอนท้องว่าง พิโคลิเนตหลักฐานยังน้อย
- ดูเลข อย. บนฉลากตามปกติ ฟอร์มที่ดูหรูไม่ได้แทนเลข อย.
- ถ้ากระเพาะไม่สบายหลังกิน ให้คุยกับเภสัชกรหรือแพทย์ อย่าเปลี่ยนฟอร์มเองแล้วเพิ่มขนาด

7. ข้อควรระวัง
⚠️ ข้อควรระวัง
- ขีดสูงสุด: ผู้ใหญ่ไม่ควรได้ซิงค์เกิน 40 มก./วัน รวมทั้งอาหารและอาหารเสริม ถ้าแพทย์ไม่ได้สั่ง งานทบทวนปี 2567 ระบุว่าการกินตั้งแต่ 60 มก./วันต่อเนื่องอาจรบกวนการดูดซึมทองแดง
- ขนาดสูงเฉียบพลัน: 50 ถึง 150 มก./วัน มีรายงานว่าทำให้ท้องไส้ปั่นป่วน
- ตั้งครรภ์ ให้นมบุตร และเด็ก: ขนาดที่เหมาะสมต่างจากผู้ใหญ่ ควรถามแพทย์หรือเภสัชกรก่อน
- โรคประจำตัวและยาที่กินอยู่: ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน เพราะเราไม่ได้เปิดอ่านข้อมูลเรื่องยาที่ตีกับซิงค์ในรอบนี้
- ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา: ไม่ได้ใช้แทนอาหารหรือยาที่แพทย์สั่ง และควรกินอาหารหลากหลายครบ 5 หมู่
8. คำถามที่พบบ่อย
เรายังสรุปว่าดีกว่าไม่ได้ งานที่เราเปิดอ่านที่เทียบสองฟอร์มนี้โดยตรงคืองานที่เป็นบทคัดย่อ ซึ่งให้ผลว่าไกลซิเนตสูงกว่าพิโคลิเนตในระดับซิงค์ในเลือด ส่วนงานของพิโคลิเนตเองเป็นงานเก่ากลุ่มเล็ก ข้อมูลทั้งสองยังไม่หนักพอที่จะเลือกฟอร์มได้ด้วยชื่อเท่านั้น
ใช้ได้ เป็นฟอร์มที่พบบ่อยและมีงานเปรียบเทียบมากกว่าฟอร์มอื่น ผลสรุปว่าดูดซึมใกล้ซิเตรตและดีกว่าออกไซด์ ข้อควรรู้คือซิงค์ในสารนี้มีเพียงราว 14% จึงต้องดูบรรทัดที่เขียนว่าซิงค์จริงกี่มก. ไม่ใช่น้ำหนักสารทั้งก้อน
ไม่ถึงกับห้าม ในงานเทียบตอนท้องว่าง ออกไซด์ดูดซึมต่ำกว่ากลูโคเนตและซิเตรต และมีคน 3 จาก 15 คนที่ดูดซึมได้น้อยมาก ถ้าเป็นเม็ดที่ซิงค์จริงต่อเม็ดพอเหมาะ และคุณกินพร้อมมื้อ ก็ยังคำนวณปริมาณได้ แต่ถ้าเลือกได้ ฟอร์มอื่นมีหลักฐานดูดซึมดีกว่า
ในงานวิจัยที่เราอ่านใช้สองชื่อนี้สลับกัน บทคัดย่อของงานปี 2550 ใช้คำว่า bis-glycinate ส่วนงานปี 2558 ใช้คำว่า glycinate เราไม่ได้เทียบโครงสร้างทางเคมีเอง จึงบอกเพียงว่าทั้งสองงานให้ผลไปทางเดียวกัน คือซิงค์ในเลือดสูงกว่ากลูโคเนต
ไม่ได้ประโยชน์เพิ่มโดยอัตโนมัติ สิ่งที่ต้องนับคือซิงค์จริงรวมกันทุกเม็ด ผู้ใหญ่ไม่ควรเกิน 40 มก./วัน รวมอาหารและอาหารเสริม ถ้าแพทย์ไม่ได้สั่ง การกินหลายสูตรที่ผสมซิงค์ เช่น วิตามินรวมกับสูตรผิวผม เสี่ยงทำให้ได้ซิงค์ซ้ำซ้อนโดยไม่รู้ตัว
เรายังไม่พบงานที่เปรียบเทียบอาการท้องไส้ของแต่ละฟอร์มโดยตรง สิ่งที่งานทบทวนปี 2567 รายงานคือขนาดสูง 50 ถึง 150 มก./วัน ทำให้ท้องไส้ปั่นป่วนได้ ถ้ากินแล้วคลื่นไส้หรือท้องไม่สบาย ให้ถามเภสัชกรหรือแพทย์ก่อนปรับขนาด
สรุป
ชื่อฟอร์มเป็นแค่ข้อมูลประกอบ ตัวเลขที่ต้องอ่านคือซิงค์จริงต่อเม็ด และรวมกับที่ได้จากอาหารและอาหารเสริมอื่นแล้วไม่เกิน 40 มก./วัน ไกลซิเนตมีงานเล็กๆ ที่ชี้ว่าซิงค์เข้าเลือดได้มากกว่ากลูโคเนต พิโคลิเนตยังมีหลักฐานบาง กลูโคเนตกับซิเตรตดูดซึมใกล้กัน ออกไซด์ต่ำกว่าเมื่อกินตอนท้องว่าง
อ่านต่อ: ซิงค์ยี่ห้อไหนดี เปรียบเทียบฟอร์ม
📚 แหล่งอ้างอิง
5 แหล่ง
- PubMed: Devarshi PP, et al. Comparative Absorption and Bioavailability of Various Chemical Forms of Zinc in Humans: A Narrative Review. Nutrients. 2024
- PubMed: Gandia P, et al. A bioavailability study comparing two oral formulations containing zinc (Zn bis-glycinate vs. Zn gluconate) after a single administration to twelve healthy female volunteers. Int J Vitam Nutr Res. 2007
- PubMed: DiSilvestro RA, et al. Moderately High Dose Zinc Gluconate or Zinc Glycinate: Effects on Plasma Zinc and Erythrocyte Superoxide Dismutase Activities in Young Adult Women. Biol Trace Elem Res. 2015
- PubMed: Barrie SA, et al. Comparative absorption of zinc picolinate, zinc citrate and zinc gluconate in humans. Agents Actions. 1987
- PubMed: Wegmüller R, et al. Zinc absorption by young adults from supplemental zinc citrate is comparable with that from zinc gluconate and higher than from zinc oxide. J Nutr. 2014
ข้อมูลเพื่อความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ บทความนี้สรุปจากงานวิจัยและแหล่งข้อมูลที่อ้างอิงด้านบน ไม่ได้ใช้แทนการวินิจฉัยหรือรักษาโดยแพทย์ ก่อนเริ่มกินอาหารเสริมใด ๆ โดยเฉพาะถ้ามีโรคประจำตัว กินยาอยู่ ตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
เขียนโดย เวล · ทีม mywellthy




Zinc ซิงค์ ยี่ห้อไหนดี

